Shloka 100
नलस्य बाहुकत्वेन ऋतुपर्णनगरप्रवेशः
Nala as Bāhuka enters Ṛtuparṇa’s city
ध्यात्वा चिरं भीमसुता दमयन्ती शुचिस्मिता । भर्तुशोकपरा दीना विवर्णवदनाभवत्,पवित्र मुसकानवाली भीमपुत्री दमयन्ती बहुत देरतक इन सब बातोंपर विचार करती रही। तत्पश्चात् वह पतिशोकपरायण और दीन हो गयी तथा उसके मुखपर उदासी छा गयी
dhyātvā ciraṃ bhīmasutā damayantī śucismitā | bhartuḥ-śokaparā dīnā vivarṇavadanābhavat ||
وبعد أن طال تفكّرُ دَمَيَنْتِي—ابنةِ بِهِيمَا، ذاتِ الابتسامةِ الطاهرةِ الرقيقة—غمرها الحزنُ على زوجها. فهوت إلى الكآبة، وبهت لونُ وجهها، وأظلّه سوادُ الأسى.
बृहृदश्च उवाच
Educational Q&A
The verse highlights pativratā-bhāva (steadfast devotion to one’s spouse) and the moral seriousness of separation: deep reflection can intensify awareness of duty and love, even when it brings sorrow.
Bṛhadaśva describes Damayantī thinking for a long time about her situation; as thoughts of her husband dominate her, she becomes despondent and her face turns pale with grief.