Damayantī’s Proposal of a Witnessed Choice; Nala Reports to the Lokapālas
Adhyāya 53
इसी प्रकार उन दिनों विदर्भदेशमें भयानक पराक्रमी भीम नामक राजा राज्य करते थे। वे शूरवीर और सर्व-सद्गुणसम्पन्न थे। उन्हें कोई संतान नहीं थी। अतः संतानप्राप्तिकी कामना उनके हृदयमें सदा बनी रहती थी ।। स प्रजार्थे परं यत्नमकरोत् सुसमाहितः । तमभ्यगच्छद् ब्रद्मर्षिदमनो नाम भारत,भारत! राजा भीमने अत्यन्त एकाग्रचित्त होकर संतानप्राप्तिके लिये महान् प्रयत्न किया। उन्हीं दिनों उनके यहाँ दमन नामक ब्रह्मर्षि पधारे
sa prajā-arthe paraṁ yatnam akarot susamāhitaḥ | tam abhyagacchad brahmarṣir damano nāma bhārata ||
في تلك الأيام، كان في بلاد فيداربها ملكٌ يُدعى بِهيما، شديد البأس مهيبًا، بطلاً مكتملَ الفضائل النبيلة كلّها، يحكم المملكة. غير أنّه كان بلا وارث. لذلك ظلّت رغبةُ الذرية ملازمةً لقلبه لا تنقطع. فبذل أسمى الجهد، بعقلٍ مجتمعٍ شديد التركيز، طلبًا للولد. وفي ذلك الحين، يا بهاراتا، قدم إليه رِشيٌّ عظيم من البراهمة (براهمارِشي) يُدعى دَمَنا.
बृहृदश्चव उवाच
Even legitimate aims like securing an heir should be pursued through disciplined effort and inner composure; royal power alone is insufficient, and guidance from sages aligns personal desire with dharma.
The text introduces King Bhīma of Vidarbha, who has no children and therefore strives intensely for progeny; at this juncture the brahmarṣi Damana arrives, setting up the next development through spiritual intervention.