Next Verse

Shloka 1

Arjuna Honored in Indra’s Court; Lomāśa’s Audience; Indra’s Disclosure of Lineage and Mission

Book 3, Chapter 45

/ हि आय न [छुक हि ० पजञज्चचत्वारिशो< ध्याय: चित्रसेन और उर्वशीका वार्तालाप वैशम्पायन उवाच आदावेवाथ त॑ शक्रश्नित्रसेनं रहो5ब्रवीत्‌ । पार्थस्य चक्षुरुर्वश्यां सक्तं विज्ञाय वासव:,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! एक समय इन्द्रने अर्जुनके नेत्र उर्वशीके प्रति आसक्त जानकर चित्रसेन गन्धर्वको बुलाया और प्रथम ही एकान्तमें उनसे यह बात कही --

Vaiśampāyana uvāca—janamejaya, ekadā śakro vāsavaḥ pārthasya cakṣur urvaśyāṃ saktaṃ vijñāya citrasenaṃ gandharvaṃ āhūya ādau eva rahasi tam abravīt.

قال فايشَمبايانا: «يا جاناميجايا، حدث مرة أن شَكرا (إندرا)، إذ أدرك أن نظرة بارثا (أرجونا) قد تعلّقت بأورفاشي، استدعى الغندرفا تشيتراسينا، ومنذ البدء كلّمه على انفراد في شأن ذلك الأمر.»

वैशम्पायनःVaiśampāyana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), 3rd, Singular, Parasmaipada
आदौat first, in the beginning
आदौ:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootआदि
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
अथthen
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
शक्रःŚakra (Indra)
शक्रः:
Karta
TypeNoun
Rootशक्र
FormMasculine, Nominative, Singular
चित्रसेनम्Citraseṇa
चित्रसेनम्:
Karma
TypeNoun
Rootचित्रसेन
FormMasculine, Accusative, Singular
रहःin private, secretly
रहः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootरहस्
अब्रवीत्spoke, said
अब्रवीत्:
TypeVerb
Rootब्रू
FormImperfect (Anadyatana-bhuta), 3rd, Singular, Parasmaipada
पार्थस्यof Pārtha (Arjuna)
पार्थस्य:
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Genitive, Singular
चक्षुःeye; gaze
चक्षुः:
Karta
TypeNoun
Rootचक्षुस्
FormNeuter, Nominative, Singular
उर्वश्याम्in/at Urvaśī
उर्वश्याम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootउर्वशी
FormFeminine, Locative, Singular
सक्तम्attached, fixed (on)
सक्तम्:
TypeAdjective
Rootसक्त
FormNeuter, Nominative, Singular
विज्ञायhaving known, realizing
विज्ञाय:
TypeVerb
Rootवि + ज्ञा
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada-usage
वासवःVāsava (Indra)
वासवः:
Karta
TypeNoun
Rootवासव
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
J
Janamejaya
Ś
Śakra (Indra)
V
Vāsava
P
Pārtha (Arjuna)
U
Urvaśī
C
Citrasena
G
Gandharva