Shloka 45
Vyāsa’s Counsel to Yudhiṣṭhira: Pratismṛti-vidyā, Arjuna’s Aśtra-Quest, and the Move to Kāmyaka
कस्त्वं तातेह सम्प्राप्तो धनुष्मान् कवची शरी । निबद्धासितलत्राण: क्षत्रधर्ममनुव्रत:,“तात! तुम कौन हो? जो धनुष-बाण, कवच, तलवार तथा दस्तानेसे सुसज्जित हो क्षत्रियधर्मका अनुगमन करते हुए यहाँ आये हो। यहाँ अस्त्र-शस्त्रकी आवश्यकता नहीं है। यह तो क्रोध और हर्षको जीते हुए तपस्यामें तत्पर शान्त ब्राह्मणोंका स्थान है
kaḥ tvaṃ tāteha samprāpto dhanuṣmān kavacī śarī | nibaddhāsitalatrāṇaḥ kṣatradharmam anuvrataḥ ||
قال فايشَمبايانا: «يا بُنيّ، من أنتَ حتى جئتَ إلى هنا—وأنتَ حاملٌ قوسًا، لابسٌ درعًا، معك سهام، ومشدودٌ عليك سيفٌ وعدّةُ وقاية—كأنك ماضٍ على شريعة المحاربين؟ لا حاجةَ للسلاح في هذا الموضع. فهذا مقامُ البراهمة المسالمين، أهلِ التنسّك، الذين قهروا الغضبَ والنشوةَ معًا.»
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse contrasts kṣatriya readiness for violence with the ascetic ideal of restraint: in a hermitage devoted to tapas, the highest ‘weapon’ is self-mastery—conquering anger and exhilaration—so martial display is out of place.
Vaiśampāyana describes someone arriving at a peaceful ascetic setting fully armed like a warrior. The speaker questions his identity and implicitly admonishes him that this is a place for calm Brahmins engaged in austerity, not a battlefield requiring weapons.