Shloka 9
Bhīmasena’s Discourse on Kāla, Resolve, and the Feasibility of Ajñātavāsa (भीमसेनस्य कालोपदेशः)
भूरिश्रवा: शलश्वैव जलसंधश्च वीर्यवान् | भीष्मो द्रोणश्व कर्णश्न द्रोणपुत्रश्न वीर्यवान्,भूरिश्रवा, शल, पराक्रमी जलसंध, भीष्म, द्रोण, कर्ण, बलवान् अश्व॒त्थामा तथा सदाके आततायी दुर्योधन आदि दुर्धर्ष धृतराष्ट्रपत्न--ये सभी अस्त्र-विद्याके ज्ञाता हैं एवं हमने जिन राजाओं तथा भूमिपालोंको युद्धमें कष्ट पहुँचाया है, वे सभी कौरवपक्षमें मिल गये हैं और उधर ही उनका स्नेह हो गया है
bhūriśravāḥ śalaś caiva jalasaṃdhaś ca vīryavān | bhīṣmo droṇaś ca karṇaś ca droṇaputraś ca vīryavān ||
قال يودهيشثيرا: «بُهوريشرافاس، وشالا، وجالاسَمْدها الشجاع؛ وبيشما، ودرونا، وكرنا، وأشْوَتْثاما ابنُ درونا—هؤلاء الرجالُ المهيبون سادةُ السلاح وفنونِ القتال. وفوق ذلك، فإن الملوكَ والحكّامَ الذين ألحقنا بهم الأذى في معارك سابقة قد انضمّوا الآن إلى جانب الكاورافا؛ وقد مال ودُّهم إلى دوريودانا وحزبه، فازدادت تلك المعسكراتُ مناعةً وعُسرًا على القهر.»
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The passage highlights the ethical and practical weight of past actions: harming other rulers in earlier conflicts can create lasting resentment and shift alliances. In dharma terms, political conduct and warfare have consequences that return in future crises, shaping who stands with whom.
Yudhiṣṭhira surveys the opposing strength by naming major Kaurava-aligned champions—Bhīṣma, Droṇa, Karṇa, Aśvatthāmā, and others—and notes that many kings previously wronged by the Pāṇḍavas have now joined the Kauravas out of attachment, making the adversary’s side more formidable.