Shloka 81
अध्याय ३३ — कर्म, दैव, हठ, स्वभाव और पुरुषार्थ पर द्रौपदी का उपदेश
Draupadī on Action, Fate, and Human Effort
श्वदृती क्षीरमासक्तं ब्रह्म वा वृषले यथा । सत्यं स्तेने बल॑ नार्या राज्यं दुर्योधने तथा,'कुत्तेके चमड़ेकी कुप्पीमें रखा हुआ दूध, शूद्रमें स्थित वेद, चोरमें सत्य और नारीमें स्थित बल जैसे अनुचित है, उसी प्रकार दुर्योधनमें स्थित राजत्व भी संगत नहीं है
śvadṛtī kṣīram āsaktaṃ brahma vā vṛṣale yathā | satyaṃ stene balaṃ nāryā rājyaṃ duryodhane tathā ||
قال فايشَمبايانا: «كما أنّ اللبن إذا حُفِظ في قِربةٍ من جلد كلبٍ كان غير لائق، وكما تُعَدّ معرفةُ الفيدا المقدّسة إذا استقرّت في شُودرا أمراً غير مستحسن؛ وكما يُعَدّ الصدق في لصّ، والقوّةُ المودَعةُ عند امرأةٍ متقلّبة، في غير موضعها—كذلك المُلك إذا استقرّ في دُريودَهَنا فليس بمستقيم.»
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse argues that power and authority (rājya) must be grounded in moral and dharmic qualification; when lodged in an unworthy person, sovereignty becomes ‘misplaced’ and harmful, like a pure substance kept in an impure or unsuitable container.
Vaiśampāyana delivers a condemnatory assessment of Duryodhana’s fitness to rule, using a chain of culturally loaded similes to emphasize that Duryodhana’s possession of kingship is incongruent with dharma and therefore socially and ethically destabilizing.