Shloka 14
गौतम बोले--मैंने छहों अंगोंसहित सम्पूर्ण वेदोंका अध्ययन किया है। महान् तपका संचय किया है। कुमारावस्थासे ही ब्रह्मचर्यका पालन करते हुए गुरुजनों तथा अग्निदेवको संतुष्ट किया है। एकाग्रचित्त होकर सभी व्रत पूर्ण किये हैं। पूर्वकालमें हवा पीकर विधिपूर्वक उपवासव्रतका साधन किया है। इस तपस्याके प्रभावसे मैं दूसरोंकी सारी चेष्टाओंको जान लेता हूँ। आपलोग मेरी यह बात सच मानें कि सत्यवान् जीवित है ।। ११ “7१३ || शिष्य उवाच उपाध्यायस्य मे वक््त्राद् यथा वाक्यं विनि:सृतम् । नैव जातु भवेन्मिथ्या तथा जीवति सत्यवान्,गौतमके शिष्यने कहा--मेरे गुरुजीके मुखसे जो बात निकली है वह कभी मिथ्या नहीं हो सकती। सत्यवान् अवश्य जीवित है
śiṣya uvāca | upādhyāyasya me vaktrād yathā vākyaṁ viniḥsṛtam | naiva jātu bhaven mithyā tathā jīvati satyavān ||
قال غوتاما: «لقد درستُ الفيدات كلَّها مع أعضائها الستة، وادّخرتُ تقشّفًا عظيمًا. ومنذ الصبا التزمتُ البراهماتشاريا، وأرضيتُ الشيوخ المعلّمين والإله أغني، نارَ القُدس. وبقلبٍ مُركَّز أتممتُ جميع نذوري. وفي سالف الزمان مارستُ صوم “شرب الهواء” وفق الشعيرة. وبقوة هذه الزهادة أعرف مساعي الآخرين كلَّها. فاعتبروا قولي حقًّا: ساتيافان حيّ.» وقال التلميذ: «إن ما خرج من فم أستاذي لا يمكن أن يكون كذبًا قط. لذلك فساتيافان حيٌّ حقًّا.»
शिष्य उवाच
Educational Q&A
Speech that arises from a dharmic, disciplined teacher is treated as morally reliable; truthfulness (satya) is upheld as a power that sustains trust and right action.
In the Sāvitrī–Satyavān episode context, the disciple asserts that his teacher’s pronouncement cannot be false and therefore declares with certainty that Satyavān lives.