Shloka 40
अध्याय ३० — क्रोधदोषाः क्षमाप्रशंसा च
Defects of Anger and the Praise of Forbearance
तवेमामापदं दृष्टवा समृद्धिं च सुयोधने । धातारं गये पार्थ विषमं योडनुपश्यति,कुन्तीनन्दन! आपकी इस आप त्तिको तथा दुर्योधनकी समृद्धिको देखकर मैं उस विधाताकी निन्दा करती हूँ, जो विषम दृष्टिसे देख रहा है अर्थात् सज्जनको दुःख और दुर्जजको सुख देकर उचित विचार नहीं कर रहा है
tavemām āpadaṁ dṛṣṭvā samṛddhiṁ ca suyodhane | dhātāraṁ garhaye pārtha viṣamaṁ yo 'nupaśyati, kuntīnandana ||
إذ أراك واقعًا في هذه النازلة، وأرى سويودَهانا مزدهرًا، أُعَنِّفُ المُدبِّر (القدر/الخالق)، يا بارثا—ذاك الذي ينظر بعينٍ مائلة. فهو كأنه يحكم بغير استواء: يمنح العذاب للأبرار والهناء للأشرار، كأنما غاب عنه التمييز السديد.
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse voices a moral protest against apparent cosmic injustice: when the virtuous suffer and the wicked prosper, one is tempted to condemn Fate. It highlights the tension between lived experience and the ideal of a just moral order (dharma), a recurring Mahābhārata concern.
Yudhiṣṭhira addresses Arjuna, lamenting the Pandavas’ misfortune in contrast to Duryodhana’s prosperity. In grief and indignation, he censures the cosmic Disposer as if it were acting with partiality.