Shloka 290
कुन्तीगर्भगोपनम् तथा मञ्जूषाप्रवाहः
Kuntī’s concealed childbirth and the river-borne casket
उसके शरीरके धातु, मांस तथा रक्त भी ब्रह्मास्त्रसे दग्ध होकर नष्ट हो गये। उसकी राखतक नहीं दिखायी दी ।। इति श्रीमहाभारते वनपर्वणि रामोपाख्यानपर्वणि रावणवधे नवत्यधिकद्धिशततमो< ध्याय:,इस प्रकार श्रीमहाभारत वनपर्वके अन्तर्गत रामोपाख्यानपर्वमें रवणवधविषयक दो यौ नब्बेवाँ अध्याय पूरा हुआ
tasya śarīrasya dhātavaḥ māṃsaṃ ca raktaṃ ca brahmāstreṇa dagdhvā vinaṣṭam. tasya bhasmāpi na dṛśyate.
قال ماركاندييا: حتى مكوّنات الجسد—الأنسجة واللحم والدم—أحرقتها البراهمَاسترا (Brahmāstra) فأفنتها إفناءً تامًّا، ولم تُرَ له حتى ذرةُ رماد. ويُبرز هذا المقطع رهبةَ الحسم الذي تحمله الأسلحة الإلهية إذا أُطلقت: فمتى استُدعيت تلك القدرة زالت وسائل المقاومة المعتادة، وانقطعت سبل التعافي، ومُحيت حتى بقايا الجنازة؛ تذكيرًا بأن ضبط النفس وحسن التمييز ضروريان في استعمال القوة.
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
The passage highlights the irreversible, overwhelming nature of divine weaponry like the Brahmāstra, implying an ethical warning: power must be governed by dharma, restraint, and clear judgment, because its effects can exceed human limits and erase all traces of life.
Mārkaṇḍeya describes a foe being struck by the Brahmāstra: the body’s tissues, flesh, and blood are incinerated so completely that even ashes are not visible, marking total annihilation at the climax of the Ravana-slaying episode within the Rāmopākhyāna.