Shloka 3
रामस्य पम्पातीरगमनम्, सुग्रीवसख्यं, वालिवधः, सीतारक्षणवृत्तान्तश्च
Rāma at Pampā; alliance with Sugrīva; Vālin’s fall; Sītā’s guarded captivity
जगामाभिमुख: श्रीमान् सह भ्रातृभिरच्युत: । तस्मै बद्धवाञ्जलिं सम्यगुपवेश्य वरासने,श्रीमान् राजा युधिष्ठिर अतिथिको आते देख भाइयोंसहित उनके सम्मुख गये। वे अपनी मर्यादासे कभी च्युत नहीं होते थे। उन्होंने उन अतिथिदेवताको लाकर श्रेष्ठ आसनपर आदरपूर्वक बैठाया और हाथ जोड़कर प्रणाम किया। फिर विधिपूर्वक पूजा करके उन्हें अतिथिसत्कारके रूपमें निमन्त्रित किया और कहा--“भगवन्! अपना नित्य नियम पूरा करके (भोजनके लिये) शीघ्र पधारिये”
jagāmābhimukhaḥ śrīmān saha bhrātṛbhir acyutaḥ | tasmai baddhvāñjaliṃ samyag upaveśya varāsane ||
قال فايشَمبايانا: إنّ الملك يودهيشثيرا الجليل، الثابت على الأدب غير الحائد عن مقتضى الصواب، تقدّم لاستقبال الضيف مع إخوته. ثم ضمّ كفّيه إجلالًا، وأجلسه باحترام على مقعدٍ كريم—مُقيمًا دَرْمَ الضيافة، حيث يُعَدّ إكرام الضيف واجبًا مقدّسًا.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights atithi-dharma: a righteous person—especially a king—must personally go to receive a guest, offer respectful greeting with folded hands, and provide an honored seat. Ethical excellence is shown through consistent propriety and reverence.
Yudhiṣṭhira, accompanied by his brothers, goes forward to welcome an arriving guest. He greets him with joined palms and seats him on a distinguished seat, initiating formal hospitality.