Shloka 29

रावण–मारीचसंवादः तथा मृगप्रलोभनपूर्वकं सीताहरणोपक्रमः

Rāvaṇa–Mārīca Dialogue and the Decoy-Deer Prelude to Sītā’s Abduction

Devanagari script

सोअत्र दोषो मम मतस्तस्यान्ते पतनं च यत्‌ | सुखबव्याप्तमनस्कानां पतनं यच्च मुदूगल,मुद्गल! स्वर्गमें सबसे बड़ा दोष मुझे यह जान पड़ता है कि कर्मोंका भोग समाप्त होनेपर एक दिन वहाँसे पतन हो ही जाता है। जिनका मन सुखभोगमें लगा हुआ है, उनको सहसा पतन कितना दुःखदायी होता है

Translation

«يا مُدْغَلا! إن أعظم عيبٍ في السماء—فيما أرى—هو أنّه إذا انقضى التمتّع بثمر الكارما التي عُمِلَت من قبل، فلا بدّ أن يأتي يومٌ يقع فيه السقوط من هناك. ولمن استغرق قلبه في اللذّة، ما أشدّ إيلامَ ذلك السقوط المفاجئ!»

Word by Word

सःthat/this (he/it)

अत्रhere/in this matter

दोषःfault/defect

ममof me/my

मतःconsidered/thought (by me)

तस्यof that/of it

अन्तेat the end

पतनम्fall/downfall

चand

यत्which/that (fact that)

सुखभोगव्याप्तमनस्कानाम्of those whose minds are absorbed in enjoyment of pleasures

पतनम्fall/downfall

यत्which/that (fact that)

चand

मुद्गलO Mudgala

Speaker

देवदूत उवाच

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Geographic Context

Meter (Chandas)

Sandhi Notes