Shloka 17
Draupadī’s Rebuke of Jayadratha and Dhaumya’s Admonition (Āraṇyaka-parva, Adhyāya 252)
Devanagari script
या गतिस्तव राजेन्द्र सास्माकमपि भारत । कथं वा सम्प्रवेक्ष्यामस्त्वद्विहीना: पुरं वयम्,ऐसा उत्तर पाकर सब सुहदोंने शत्रुदमन राजा दुर्योधनसे कहा--'राजेन्द्र! तुम्हारी जो गति होगी वही हमारी भी होगी। भारत! हम तुम्हारे बिना हस्तिनापुरमें कैसे प्रवेश करेंगे?”
Translation
«يا سيّد الملوك! مصيرك هو مصيرنا أيضًا، يا من سلالته من بهاراتا. كيف ندخل المدينة من دونك؟»
Word by Word
याwhich
या:
Karta
TypeAdjective
Rootयद्
FormFeminine, Nominative, Singular
गतिःcourse; fate; way
गतिः:
Karta
TypeNoun
Rootगति
FormFeminine, Nominative, Singular
तवof you; your
तव:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Singular
राजेन्द्रO king of kings
राजेन्द्र:
TypeNoun
Rootराजेन्द्र
FormMasculine, Vocative, Singular
साthat (same)
सा:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Nominative, Singular
अस्माकम्of us; our
अस्माकम्:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Plural
अपिalso; even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
भारतO Bharata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular
कथम्how?
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootकथम्
वाor; indeed
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
सम्प्रवेक्ष्यामःshall enter
सम्प्रवेक्ष्यामः:
TypeVerb
Rootसम्+प्र+विश्
FormSimple Future (Luṭ), First, Plural, Parasmaipada
त्वत्without you; from you
त्वत्:
Apadana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormAblative, Singular
विहीनाःdeprived (of); bereft
विहीनाः:
Karta
TypeAdjective
Rootविहीन
FormMasculine, Nominative, Plural
पुरम्city
पुरम्:
Karma
TypeNoun
Rootपुर
FormNeuter, Accusative, Singular
वयम्we
वयम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormNominative, Plural
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Meter (Chandas)
Sandhi Notes