Shloka 33
द्रौपदी-शैब्यसंवादः — Draupadī’s Identification and Counsel on Hospitality
द्रष्टार: सम सुखाद्धीनान् सदारान् पाण्डवानिति । कर्ण! महात्मा पाण्डुनन्दन अर्जुनके ऐसा कहनेपर गन्धर्वने वह बात कह दी, जिसके लिये सलाह करके हमलोग घरसे चले थे। उसने बताया कि “ये कौरव सुखसे वज्चित हुए पाण्डवों तथा द्रौपदीकी दुर्दशा देखनेके लिये आये हैं”,न चाहं त्वदृते राजन् प्रशासेयं वसुन्धराम् । पुन: पुन: प्रसीदेति वाक््यं चेदमुवाच ह “चाहे सारी पृथ्वी फट जाय, आकाशके टुकड़े-टुकड़े हो जाय, सूर्य अपनी प्रभा और चन्द्रमा अपनी शीतलता त्याग दें, वायु अपनी तीव्र गति छोड़ दें, हिमालय अपना स्थान छोड़कर इधर-उधर घूमने लगे, समुद्रका जल सूख जाय तथा अग्नि अपनी उष्णता त्याग दे; परंतु मैं आपके बिना इस पृथ्वीका शासन नहीं करूँगा। राजन्! अब आप प्रसन्न हो जाइये, प्रसन्न हो जाइये।” इस अन्तिम वाक्यको दुःशासनने बार-बार दुहराया और इस प्रकार कहा --
dṛṣṭāraḥ sma sukhāddhīnān sadārān pāṇḍavān iti | karṇa mahātmā pāṇḍunandana arjuna iti vacane gandharveṇa tad uktaṃ yat kṛtvā mantrayitvā vayaṃ gṛhāt prasthitāḥ | “ime kauravāḥ sukhavihīnān pāṇḍavān draupadīṃ ca durdaśāṃ draṣṭum āgatāḥ” iti | na cāhaṃ tvadṛte rājan praśāseyaṃ vasundharām | punaḥ punaḥ prasīdeti vākyam cedam uvāca ha ||
قال دُريودَهَنَة: «يا كَرْنَة، لقد نطق الغندرفا بعين ما خرجنا من الدار من أجله بعد المشاورة. فقد أعلن: “إن هؤلاء الكورافا جاؤوا لينظروا إلى الباندافا—المحرومين من السعادة—وإلى دروبدي، ليشهدوا بؤسهم.” وقال أيضًا: “أيها الملك، من دونك لن أحكم هذه الأرض. ارضَ—ارضَ، مرة بعد مرة.”» وهكذا تكررت المناشدة بإلحاح، كاشفةً نية الكورافا في التشفي من عذاب المنفيين، وولاءً محسوبًا يراد به تثبيت عزيمة الملك وسط المهانة.
दुर्योधन उवाच
Educational Q&A
The passage exposes the ethical collapse that comes from envy and the desire to rejoice in others’ suffering. It also shows how political loyalty can be performed as flattery—repeating “be pleased” to manage a ruler’s wounded pride—rather than as dharmic counsel aimed at restraint and justice.
During the forest-exile context, the Kauravas have come intending to see the Pandavas and Draupadi in distress. A Gandharva articulates this motive openly. Alongside this, a speaker declares that he would not rule the earth without the king and repeatedly urges him to be pleased, attempting to restore morale after an affront.