Shloka 63
दुर्योधनस्य लज्जा-प्रायोपवेशविचारः
Duryodhana’s Shame and Consideration of Prāyopaveśa
त्वया$5क्षिप्ता महाबाहो दीप्यमानेव दृश्यते । राजेन्द्र! तुम्हारे शत्रु शीघ्र ही शोकसे दीन-दुर्बल हो गये हैं। महाबाहो! तुमने राजा युधिष्ठिरसे इस लक्ष्मीको अपने बुद्धिबलसे छीन लिया है। अतः अब तुम्हारे यहाँ यह प्रकाशित होती-सी दिखायी दे रही है
Vaiśampāyana uvāca: tvayākṣiptā mahābāho dīpyamāneva dṛśyate | rājendra tava śatravaḥ śīghraṃ hi śokena dīnā-durbalā abhavan | mahābāho tvayā rājñaḥ yudhiṣṭhirāt iyam lakṣmīḥ svabuddhibalena apahṛtā | ataḥ idānīṃ tava gṛhe eṣā prakāśitīva dṛśyate ||
قال فايشَمبايانا: «يا عظيمَ الساعد، إن النعمة التي اغتصبتَها تبدو كأنها متقدةٌ لهيبًا. يا خيرَ الملوك، لقد غدا أعداؤك سريعًا بائسين وواهنين من شدة الحزن. يا عظيمَ الساعد، بقوة مكرِك أنتَ انتزعتَ هذا الازدهارَ الملكي من الملك يودهيشثيرا؛ فلذلك يبدو الآن كأنه يسطع في دارك.»
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the moral tension between outward prosperity and the means by which it is obtained: wealth and royal splendor gained through cunning seizure may appear dazzling, yet it is ethically charged, being taken from a righteous king and causing grief and weakness to others.
Vaiśampāyana describes how the addressee has taken Yudhiṣṭhira’s royal prosperity (lakṣmī) through intellectual stratagem, leaving opponents grief-stricken and weakened; that transferred fortune now seems to shine in the victor’s household.