Shloka 13
Duryodhana’s Account of Gandharva Defeat and the Pandavas’ Intervention (दुर्योधनवर्णितो गन्धर्वसंग्रामः)
यमौ च कृष्णां च युधिष्छिरं च भीम च दृष्टवा सुखविप्रयुक्तम् | विनिः:श्वसन् सर्प इवोग्रतेजा ध्रुव॑ न शेते वसतीरमर्षात्,'अर्जुनका तेज बड़ा ही भयंकर है। वे नकुल, सहदेव, द्रौपदी, युधिष्ठिर तथा भीमसेनको सुखसे वंचित देखकर सर्पके समान फुककारते होंगे और अमर्षके कारण निश्चय ही उन्हें नींद नहीं आती होगी
yamau ca kṛṣṇāṃ ca yudhiṣṭhiraṃ ca bhīmaṃ ca dṛṣṭvā sukhaviprayuktam | viniḥśvasan sarpa ivogratejā dhruvaṃ na śete vasatīr amarṣāt ||
قال فايشَمبايانا: «إذ يرى التوأمين، وكِرِشنا (دراوبدي)، ويودهيشثيرا، وبهِيما محرومين من السعادة، فإن أرجونا—ذو البهاء العنيف—لا بد أن يزفر زفيرًا كزفير حيّةٍ هائجة. ومن فرط السخط على ما نزل بهم، فهو لا يذوق النوم، وإن كان مقيمًا بعيدًا.»
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights righteous indignation (amarṣa) as a moral response to the unjust suffering of one’s kin: Arjuna’s inner fire is portrayed not as mere rage, but as a wakeful, duty-driven resolve to restore dharma when loved ones are wronged.
Vaiśaṃpāyana describes Arjuna’s state upon perceiving the Pandavas and Draupadī deprived of happiness during their hardship: he is imagined as restless and sleepless, ‘hissing’ like a powerful serpent, burning with indignation while living away from them.