Next Verse

Shloka 1

चित्रसेनगन्धर्वैः कौरवसंनिपातः

Citrasena and the Kaurava engagement

#::3:.8 #::3...7 (0) हि २ 7 एकोनत्रिशर्दाधिकद्धिशततमो< ध्याय: स्कन्दका इन्द्रके साथ वार्तालाप, देवसेनापतिके पदपर अभिषेक तथा देवसेनाके साथ उनका विवाह मार्कण्डेय उवाच उपविष्टं तु तं स्कन्दं हिरण्यकवचस्त्रजम्‌ । हिरण्यचूडमुकुटं हिरण्याक्षं महाप्रभम्‌,मार्कण्डेयजी कहते हैं--राजन्‌! स्कन्द सोनेका कवच, सोनेकी माला और सोनेकी कलँगीसे सुशोभित मुकुट धारण किये (सुन्दर आसनपर) बैठे थे। उनके नेत्रोंसे सुवर्णकी- सी ज्योति छिटक रही थी और उनके शरीरसे महान्‌ तेज:पुंज प्रकट हो रहा था

Mārkaṇḍeya uvāca: upaviṣṭaṃ tu taṃ Skandaṃ hiraṇya-kavaca-strajam | hiraṇya-cūḍa-mukuṭaṃ hiraṇyākṣaṃ mahāprabham ||

قال ماركاندِيا: «أيها الملك، كان سكاندا جالسًا، متزيّنًا بدرعٍ من ذهب وبإكليلٍ من ذهب. وعلى رأسه تاجٌ ذو عُرفٍ ذهبي؛ وكانت عيناه تلمعان كأنهما ذهب، ومن شخصه كانت تتأجّج هالةٌ عظيمة من النور.»

मार्कण्डेयःMarkandeya
मार्कण्डेयः:
Karta
TypeNoun
Rootमार्कण्डेय
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
Karta
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular
उपविष्टम्seated
उपविष्टम्:
Karma
TypeVerb
Rootउप-विश्
FormMasculine, Accusative, Singular, Past passive participle (क्त)
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
स्कन्दम्Skanda
स्कन्दम्:
Karma
TypeNoun
Rootस्कन्द
FormMasculine, Accusative, Singular
हिरण्यकवचस्त्रजम्having a golden armor and garland
हिरण्यकवचस्त्रजम्:
Karma
TypeAdjective
Rootहिरण्य-कवच-स्त्रज्
FormMasculine, Accusative, Singular
हिरण्यचूडमुकुटम्wearing a golden crest and crown
हिरण्यचूडमुकुटम्:
Karma
TypeAdjective
Rootहिरण्य-चूड-मुकुट
FormMasculine, Accusative, Singular
हिरण्याक्षम्golden-eyed
हिरण्याक्षम्:
Karma
TypeAdjective
Rootहिरण्य-अक्ष
FormMasculine, Accusative, Singular
महाप्रभम्of great splendor
महाप्रभम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमहा-प्रभ
FormMasculine, Accusative, Singular

मार्कण्डेय उवाच

M
Mārkaṇḍeya
S
Skanda (Kārttikeya)

Educational Q&A

The verse foregrounds the ethical-religious idea that divine authority is marked by tejas (radiant power) and auspicious insignia; reverence arises not from coercion but from recognized splendor and rightful station.

Mārkaṇḍeya begins describing Skanda’s appearance to the king: Skanda is seated in majesty, adorned with golden armor, garland, and crown, his eyes and body emitting a powerful radiance—setting the tone for the ensuing account of his role among the gods.