Shloka 1
Kaurava Court Hears of the Pāṇḍavas’ Forest Hardship (वैचित्रवीर्यवंशीयस्य राज्ञः करुणाविचारः)
(दाक्षिणात्य अधिक पाठके २६ श्लोक मिलाकर कुल १७३ “लोक हैं) ८५० (3) अ+ अप चतुर्विशर्त्याधेकद्विशततमो<ध्याय: इन्द्रका देवसेनाके साथ ब्रह्माजीके पास तथा ब्रद्यरर्षियोंके आश्रमपर जाना, अग्निका मोह और वनगमन कन्योवाच अहं प्रजापते: कन्या देवसेनेति विश्रुता । भगिनी दैत्यसेना मे सा पूर्व केशिना हृता,कन्या बोली--देवेन्द्र! मैं प्रजापतिकी पुत्री हूँ। मेरा नाम देवसेना है। मेरी बहिनका नाम दैत्यसेना है, जिसे इस केशीने पहले ही हर लिया था
kanyovāca—ahaṁ prajāpateḥ kanyā devasene ti viśrutā | bhaginī daityasenā me sā pūrvaṁ keśinā hṛtā ||
قالت الفتاة: «يا إندرا، أنا ابنة براجابتي، مشهورة باسم ديفاسينا. ولي أخت تُدعى دايتيسينا؛ وقد اختطفها كيشين من قبل». بهذا القول تُثبت نسبها الحقّ وتعرض مظلمتها بوصفها انتهاكًا للحماية الواجبة، وكأنها تستنجد بملك الآلهة ليعيد النظام ويقيم الدارما في وجه اغتصابٍ آثم.
युधिषछ्िर उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a dharmic expectation: those with power (here, Indra as the archetypal protector) are morally obligated to respond when the vulnerable are wronged. By grounding her plea in lineage and lawful identity, the maiden frames abduction as adharma that demands restoration of order.
A maiden named Devasenā introduces herself as Prajāpati’s daughter and reports that her sister Daityasenā has already been abducted by Keśin. This functions as a formal disclosure of identity and a complaint meant to prompt intervention.