Shloka 12
द्रौपदी–सत्यभामा संवादः
Draupadī and Satyabhāmā on ethical household conduct
दर्शे च पौर्णमासे च यस्येह हविरुच्यते । विष्णु्नामेह यो<ग्निस्तु धृतिमान्नाम सोडज्लिरा:,यहाँ जिनके लिये दर्श तथा पौर्णमास यागोंमें हविष्य-समर्पणका विधान पाया जाता है, उन अग्निका नाम “विष्णु” है। वे “अंगिरा” गोत्रीय माने गये हैं। उन्हींका दूसरा नाम “धृतिमान' अग्नि है (ये भानुके तीसरे पुत्र हैं)
darśe ca paurṇamāse ca yasyeha havir ucyate | viṣṇur nāmeha yo 'gnis tu dhṛtimān nāma so 'ṅgirāḥ ||
قال ماركاندييا: «إن النار المقدسة التي شُرِع في هذا العالم أن تُقدَّم لها القرابين في شعائر دارشا (المحاق) وباورناماسا (البدر) تُعرَف هنا باسم “فيشنو”. وتُعَدّ من سلالة أنغيراس، ويُسمّى أيضًا “دهريتمان”؛ أي الثابت الراسخ.»
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores Vedic dharma as sustained through regular, time-bound rites (new-moon and full-moon sacrifices). It highlights that ritual fire is not merely physical but a sanctified entity with specific names and lineage, emphasizing precision, continuity, and reverence in religious duty.
Mārkaṇḍeya identifies a particular sacrificial fire associated with the Darśa and Paurṇamāsa rites, stating its name as ‘Viṣṇu,’ noting its Aṅgiras affiliation, and giving its alternate name ‘Dhṛtimān.’