Shloka 8
स्कन्दग्रहवर्णनम् (Skanda-graha-varṇanam) — Description and Pacification of the Skanda-afflictions
यां तु दृष्टया भगवती जन: कुहुकुहायते । एकानंशेति तामाहु: कुहूमज्जिरस: सुताम्,जिस भगवती अमाको देखकर लोग “कुहु-कुह” ध्वनि कर उठते (चकित हो जाते) हैं, अंगिरा मुनिकी वह आठवीं पुत्री 'कुहद! नामसे विख्यात है। उसमें चन्द्रमाकी एकमात्र कला अत्यन्त सूक्ष्म अंशसे शेष रहती है। (यही शुद्ध अमावस्या है)
yāṃ tu dṛṣṭvā bhagavatī janaḥ kuhukuhāyate | ekānaṃśeti tām āhuḥ kuhūm aṅgirasaḥ sutām ||
قال ماركانديَيا: «ولكن حين يبصر الناس تلك الإلهة الموقَّرة يدهشون ويهتفون: “كُهُو-كُهُو”. لذلك تُدعى “إيكَانَمْشَا” (Ekānaṃśā)—التي لا يبقى فيها إلا جزءٌ واحد بالغ الدقة—وهي معروفة باسم كُهُو (Kuhū)، ابنةُ الناسك أَنْغِيرَس.»
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
The verse frames sacred time through myth: even when something seems absent (the moon at new moon), a subtle remainder is acknowledged and personified as a revered divine presence, inviting reverence and wonder rather than dismissal.
Mārkaṇḍeya identifies a goddess named Kuhū, describing how people react in astonishment upon seeing her and explaining her epithet Ekānaṃśā—‘she in whom only a single subtle portion remains’—while stating her lineage as the daughter of the sage Aṅgiras.