Shloka 1
अग्निवंशवर्णनम् (Agni-vaṃśa-varṇana) / The Genealogy and Function of Agni
हि मो न (0) हि २ 7 एकादशाधिकद्धिशततमो< ध्याय: पञ्चमहा भूतोंके गुणोंका और इन्द्रियनिग्रहका वर्णन मार्कण्डेय उवाच एवमुक्त: स विदप्रस्तु धर्मव्याधेन भारत । कथामकथयद् भूयो मनसः प्रीतिवर्धनीम्,मार्कण्डेयजी कहते हैं--भरतनन्दन! धर्मव्याधके इस प्रकार उपदेश देनेपर कौशिक ब्राह्मणने पुनः मनकी प्रसन्नताको बढ़ानेवाली वार्ता प्रारम्भ की
Mārkaṇḍeya uvāca—evam uktaḥ sa vipras tu dharmavyādhena bhārata | kathām akathayad bhūyo manasaḥ prītivardhanīm ||
قال ماركانديّا: «يا منحدرَ بهاراتا! لما فرغ الصيّادُ القائمُ بالدارما من قوله، عاد ذلك البراهمنُ كوشيكا فاستأنف حديثًا يزيد القلبَ سرورًا.»
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
The verse frames an ethical instruction: true dharma can be taught and embodied even by someone of humble occupation (the Dharmavyādha), and the right discourse brings clarity and joy to the mind—preparing the listener for teachings on self-restraint and virtues.
Mārkaṇḍeya narrates to the Bhārata (Yudhiṣṭhira) that after receiving the Dharmavyādha’s counsel, the brāhmaṇa Kauśika resumes speaking, beginning another mind-pleasing and instructive conversation.