Shloka 9
इन्द्रद्युम्नोपाख्यानम्
Indradyumna Upākhyāna: On Kīrti, Smṛti, and Restoration
कृते चतुष्पात् सकलो निर्व्याजोपाधिवर्जित: । वृष: प्रतिष्ितो धर्मो मनुष्ये भरतर्षभ,भरतश्रेष्ठ! सत्ययुगमें मनुष्योंके भीतर वृषरूप धर्म अपने चारों पादोंसे युक्त होनेके कारण सम्पूर्ण रूपमें प्रतिष्ठित होता है। उसमें छल-कपट या दम्भ नहीं होता
kṛte catuṣpāt sakalo nirvyājopādhivarjitaḥ | vṛṣaḥ pratiṣṭhito dharmo manuṣye bharatarṣabha ||
قال ماركانديّا: «في عصر كِرتا (ساتيا) يوجا، يا ثور آل بهاراتا، يكون الدارما—كالثور الجليل—راسخًا بين البشر في كماله، قائمًا على “أقدامه” الأربع. وفي ذلك العصر يخلو من الخداع والتصنّع وكل دنسٍ من قصدٍ مستتر.»
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that in the Kṛta/Satya Yuga, dharma is complete and stable—symbolized as a bull standing on four feet—and human conduct is naturally aligned with truth and integrity, without deceit or hypocritical display.
Mārkaṇḍeya is describing the characteristics of the yugas to his listener (addressed as ‘Bharatarṣabha’), beginning with the ideal condition of the Kṛta Yuga where dharma is fully established among people.