Shloka 1
Book 3, Āraṇyaka-parva — Adhyāya 19: Pradyumna’s Reproach of Withdrawal and the Ethics of Kṣātra Reputation
#:73:.8 #:23:.7 (0) हि २ 7 एकोनविशो< ध्याय: प्रद्युम्नके द्वारा शाल्वकी पराजय वायुदेव उवाच एवमुक्तस्तु कौन्तेय सूतपुत्रस्ततो<ब्रवीत् । प्रद्युम्नं बलिनां श्रेष्ठ मधुरं श्लक्ष्णमज्जसा,भगवान् श्रीकृष्ण कहते हैं--कुन्तीनन्दन! प्रद्युम्मके ऐसा कहनेपर सूतपुत्रने शीघ्र ही बलवानोंमें श्रेष्ठ प्रद्युम्नसे थोड़े शब्दोंमें मधुरतापूर्वक कहा-- इस प्रकार श्रीमह्याभारत वनपर्वके अन्तर्गत अजुनाथिगमनपर्वमें सौभवधोपाख्यानविषयक उन्नीसवाँ अध्याय पूरा हुआ ॥/ १९ ॥ #::73:.8 #:23:7 () हि 2 7 विशो< ध्याय: श्रीकृष्ण और शाल्वका भीषण युद्ध वासुदेव उवाच आनर्तनगरं मुक्त ततो5हमगमं तदा । महाक्रतौ राजसूये निवृत्ते नृपते तव
vāyudeva uvāca | evam uktas tu kaunteya sūtaputras tato 'bravīt | pradyumnaṃ balināṃ śreṣṭhaṃ madhuraṃ ślakṣṇam ajjasā ||
قال فايُوديفا: «يا ابن كونتي، لما خوطب بذلك، تكلّم ابن السائق عندئذٍ إلى براديومنّا—وهو أسبق الأقوياء—بكلمات قليلة، رقيقة، عذبة.»
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharmic communication: even in tense or heroic contexts, speech should be gentle, pleasant, and direct—strength is paired with restraint and courtesy.
Vāyudeva narrates that after someone speaks, the ‘sūtaputra’ responds to Pradyumna, praised as foremost among the strong, using brief and refined words—setting up the next exchange in the episode.