Shloka 8
प्रावृट्-शरत्-वर्णनम् — Description of the Monsoon and Autumn; Sarasvatī in the Pāṇḍavas’ Exile
नित्यपुष्पफलैव॑क्षैर्हिमसंस्पर्शकोमलै: उपेतान् बहुलच्छायैर्मनोनयननन्दनै:,वहाँके वृक्ष सदा फ़ूल और फल देते थे। हिमके स्पर्शसे उनमें कोमलता आ गयी थी। उनकी छाया बहुत घनी थी और वे दर्शनमात्रसे मन एवं नेत्रोंकी आनन्द प्रदान करते थे
nityapuṣpaphalaivakṣair himasaṃsparśakomālaiḥ upetān bahulacchāyair manonayananandanaiḥ
قال فايشامبايانا: كانت الأشجار هناك دائمة الامتلاء بالأزهار والثمار. وقد لانَتْ بملامسة الثلج، وبسطت ظلالًا وافرة كثيفة، تُبهج القلب والعين بمجرد النظر إليها.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a dharmic ideal of the forest-as-āśraya (refuge): even in exile and hardship, nature can embody generosity and serenity—offering sustenance and mental clarity without violence or excess.
Vaiśaṃpāyana is describing a beautiful woodland setting: trees perpetually bearing flowers and fruits, softened by snowy touch, casting thick shade, and pleasing the senses—setting the scene for events in the Vana Parva.