Shloka 19
प्रावृट्-शरत्-वर्णनम् — Description of the Monsoon and Autumn; Sarasvatī in the Pāṇḍavas’ Exile
क्वचित् प्रधावंस्तिष्ठ॑श्न॒ क्वचिच्चोपविशंस्तथा,त्रासयन् सर्वभूतानि महासत्त्वपराक्रम: वे कहीं दौड़ते, कहीं खड़े होते और कहीं बैठते हुए शिकार पानेकी अभिलाषासे उस महाभयंकर वनमें निर्भय विचरते रहते थे। वे नरश्रेष्ठ महाबली भीम उस वनमें वनचर भीलोंकी भाँति पैदल ही चलते थे, उनका साहस और पराक्रम महान् था। वे गहन वनमें प्रवेश करके समस्त प्राणियोंको डराते हुए अद्भुत गर्जना करते थे
vaishampāyana uvāca | kvacit pradhāvaṁs tiṣṭhaṁś ca kvacic copaviśaṁs tathā | trāsayan sarvabhūtāni mahāsattvaparākramaḥ ||
قال فايشَمبايانا: تارةً كان يَعْدو، وتارةً يقف، وتارةً يجلس؛ مدفوعًا برغبةِ الظفرِ بالصيد، كان ذلك البطلُ العظيمُ الشجاعةِ والبأس يجوب الغابةَ المروّعة بلا خوف، مُفزعًا جميعَ الكائنات الحيّة.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights raw heroic energy and fearlessness in adversity: great strength, when directed toward survival and protection in harsh conditions, naturally commands awe; it also implicitly cautions that power affects all beings and can generate fear even without explicit malice.
During the forest sojourn, the hero moves through the wilderness in varied postures—running, standing, sitting—seeking game; his formidable presence and prowess make the forest creatures tremble as he ranges about fearlessly.