Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

Āraṇyaka-parva, Adhyāya 17 — Śālva’s encampment and the Yādava counter-engagement at Dvārakā

विक्षिपन्‌ नादयंश्वापि धनु: श्रेष्ठ महाबल: । तूणखड्गधर: शूरो बद्धगोधाड्गुलित्रवान्‌

vikṣipan nādayaṁśvāpi dhanuḥ śreṣṭha mahābalaḥ | tūṇa-khaḍga-dharaḥ śūro baddha-godhā-aṅgulitravān

مع أنه لم يطنّ قوسه ولم يُسمِعه رنينًا، فإن ذلك البطل الجبّار—المتفوق في القوة—تحرّك باستعدادٍ منضبط، يحمل كنانةً وسيفًا، ويرتدي واقيًا للإبهام مشدودًا مصنوعًا من جلد الغودها (سحلية عظيمة).

विक्षिपन्hurling/throwing about
विक्षिपन्:
Karta
TypeVerb
Rootवि-क्षिप्
Formशतृ (वर्तमान कृदन्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
not
:
TypeIndeclinable
Root
आदयंशुthey took up
आदयंशु:
TypeVerb
Rootआ-दा
Formलङ् (अनद्यतन भूत), प्रथम, बहुवचन, परस्मैपद
and
:
TypeIndeclinable
Root
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
धनुःbow
धनुः:
Karma
TypeNoun
Rootधनुस्
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
श्रेष्ठःexcellent, best
श्रेष्ठः:
Karta
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
महाबलःof great strength
महाबलः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहाबल
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तूणखड्गधरःbearing a quiver and a sword
तूणखड्गधरः:
Karta
TypeNoun
Rootतूण-खड्ग-धर
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
शूरःhero, brave man
शूरः:
Karta
TypeNoun
Rootशूर
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
बद्धगोधाङ्गुलित्रवान्having a bound iguana-skin thumb-guard
बद्धगोधाङ्गुलित्रवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootबद्ध-गोधा-अङ्गुलित्र-वत्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

वायुदेव उवाच

वायुदेव (Vāyu)
धनुः (bow)
तूण (quiver)
खड्ग (sword)
गोधा-अङ्गुलित्र (iguana-skin thumb-guard)

Educational Q&A

Strength is best expressed through restraint and preparedness rather than loud display; disciplined readiness is a mark of true heroism.

Vāyu describes a powerful hero equipped for combat—carrying bow, quiver, and sword, with an archery thumb-guard—yet not ostentatiously twanging the bow, suggesting controlled, purposeful action.