Shloka 166
निवातकवचैः सह अर्जुनस्य रथयुद्धम्
Arjuna’s chariot engagement with the Nivātakavacas
धनाध्यक्ष कुबेरके घरमें टिके हुए पाण्डवोंका जो इन्द्रके साथ समागम हुआ था, उस प्रसंगको जो विद्वान एकाग्रचित्त होकर प्रतिदिन पढ़ता है और संयम-नियमसे रहकर कठोर व्रतका आश्रय ले एक वर्षतक ब्रह्मचर्यका पालन करता है, वह सब प्रकारकी बाधाओंसे रहित हो सौ वर्षोतक सुखपूर्वक जीवन धारण करता है ।। इति श्रीमहाभारते वनपर्वणि निवातकचवयुद्धपर्वणि इन्द्रागमने षट्षष्टयधिकशततमो< ध्याय:,इस प्रकार श्रीमह्या भारत वनपर्वके अन्तर्गत निवातकवचयुद्धपर्वमें इन्द्रागयमनविषयक एक सौ छाछठवाँ अध्याय पूरा हुआ
vaiśampāyana uvāca | dhanādhyakṣa-kuberagṛhe sthitānāṃ pāṇḍavānāṃ ya indreṇa saha samāgamaḥ sa prasangaḥ | yaḥ kaścid vidvān ekāgracitto bhūtvā taṃ nityaṃ paṭhati, saṃyama-niyamopetaḥ kaṭhora-vratam āsthāya saṃvatsaraṃ brahmacaryaṃ carati, sa sarva-prakāra-bādhā-vivarjitaḥ śata-varṣāṇi sukha-pūrvakaṃ jīvanaṃ dhārayati || iti śrīmahābhārate vanaparvaṇi nivātakavaca-yuddha-parvaṇi indrāgamane ṣaṭ-ṣaṣṭy-adhika-śatatamo 'dhyāyaḥ |
قال فَيْشَمْبَايَنَة: من كان عالمًا، جامعَ القلب، يتلو كلَّ يوم خبرَ لقاء الباندافا بإندرا حين كانوا مقيمين في دار كُبَيْرَة، ثم يعيش على ضبط النفس والالتزام بالآداب، ويتحمّل نذرًا شديدًا ويحفظ البراهمتشَرْيَة (العفّة/الامتناع) سنةً كاملة—فإنه يَسْلَم من كل عائق ويعيش سعيدًا مئةَ سنة. وهكذا تنتهي، في «فانا بارفا» من «المهابهارتا»، ضمن قسم قتال النيفاتاكافَتشا، الفصلُ السادسُ والستون بعد المئة، في شأن قدوم إندرا.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage presents a phalaśruti: disciplined daily recitation, coupled with self-restraint (saṃyama-niyama) and a year-long brahmacarya-vrata, is said to remove obstacles and support a long, happy life—linking ethical discipline with spiritual merit.
The narrator concludes the chapter by praising the episode in which the Pāṇḍavas, staying in Kubera’s abode, have an encounter with Indra. The closing colophon identifies the setting within Vana Parva and the subsection connected to the Nivātakavaca conflict, marking the end of the chapter on Indra’s arrival.