Shloka 37
Kubera’s Fivefold Nīti and Protection of the Pāṇḍavas (वैश्रवणोपदेशः)
पुण्यं पद्मसरोयुक्ते सपल्वलमहावनम् । उपतस्थुर्महाभागा माल्यवन्तं महागिरिम्,आगे बढ़ते हुए वे महाभाग पाण्डव पुण्यमय माल्यवान् नामक महान पर्वतपर जा पहुँचे, जो अनेक प्रकारके वृक्षों और लताओंसे सुशोभित तथा अत्यन्त मनोरम था। वहाँ मृगोंके झुंड विचरते और भाँति-भाँतिके पक्षी कलरव कर रहे थे। बहुत-से वानर भी उस पर्वतका सेवन करते थे। उसके शिखरपर कमलमण्डित सरोवर, छोटे-छोटे जलकुण्ड और विशाल वन थे
puṇyaṁ padmasaroyukte sapalvalamahāvanam | upatasthur mahābhāgā mālyavantaṁ mahāgirim ||
قال فايشَمبايانا: وبينما كانوا يتقدّمون، بلغ الباندافا الممجَّدون الجبلَ العظيم المسمّى «ماليافان»—جبلًا مقدّسًا فيه بحيراتُ لوتس، ومستنقعات، وغاباتٌ فسيحة. وكان بالغَ الجمال، مزدانًا بأصناف الأشجار والكروم؛ تجوب فيه قطعانُ الأيائل، وتملأ الطيورُ المتنوّعة الفضاءَ بأصواتها، وتؤمّ منحدراته جماعاتٌ كثيرة من القردة.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse frames the Pāṇḍavas’ exile within a puṇya (meritorious) landscape, suggesting that endurance and right conduct in hardship can be supported by seeking auspicious, disciplined surroundings—turning suffering into a dharmic journey rather than mere misfortune.
Vaiśampāyana narrates that the Pāṇḍavas, moving forward in the forest, arrive at the great mountain Mālyavān, described as beautiful and holy, rich with lotus lakes, pools, forests, and abundant wildlife.