Shloka 33
Kubera’s Fivefold Nīti and Protection of the Pāṇḍavas (वैश्रवणोपदेशः)
(रूपं हिमवतः प्रस्थं बहुकन्दरनिर्सरम् । शिलाविभड्रविकटं लतापादपसंकुलम् ।।) ते समासाद्य पन्थानं यथोक्तं वृषपर्वणा । अनुसखुर्यथोद्देशं पश्यन्तो विविधान्नगान्,वे सभी पाण्डव नाना प्रकारके वृक्षोंसे हरे-भरे पर्वतीय शिखरोंपर डेरा डालते हुए चौथे दिन श्वेत (हिमालय) पर्वतपर जा पहुँचे, जो महामेघके समान शोभा पाता था। वह सुन्दर शैल शीतल सलिलराशिसे सम्पन्न था और मणि सुवर्ण, रजत तथा शिलाखण्डोंका समुदायरूप था। हिमालयका वह रमणीय प्रदेश अनेकानेक कन्दराओं और निर्डरोंसे सुशोभित शिलाखण्डोंके कारण दुर्गग तथा लताओं और वृक्षोंसे व्याप्त था। पाण्डव वृषपर्वाके बताये हुए मार्गका आश्रय ले नाना प्रकारके वृक्षोंका अवलोकन करते हुए अपने अभीष्ट स्थानकी ओर अग्रसर हो रहे थे
rūpaṃ himavataḥ prasthaṃ bahukandaranirjharam | śilāviṣamadravavikaṭaṃ latāpādapasaṅkulam || te samāsādya panthānaṃ yathoktaṃ vṛṣaparvaṇā | anusakhur yathoddeśaṃ paśyanto vividhān nagān ||
قال ڤايشَمبايَna: بلغوا ذلك المقطع من الهيمَڤَت، الغنيّ بالكهوف الكثيرة والينابيع المنحدرة، الوعرَ المهيبَ بصخوره غير المستوية وشواهقه، والمكتظَّ بالكروم والأشجار. ولما وجدوا الطريق كما وصفه ڤṛṣaparvan تمامًا، مضى الباندڤا نحو الموضع المعيَّن، يتأملون في مسيرهم شتّى الجبال والمرتفعات المكسوّة بالغابات.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights steadfast progress through hardship by following reliable guidance: the Pāṇḍavas keep to the route as instructed and continue toward their goal despite rugged, intimidating terrain—an image of perseverance and disciplined adherence to counsel.
Vaiśampāyana describes the Pāṇḍavas reaching a rugged Himalayan tract filled with caves, springs, rocks, creepers, and trees. They take the path indicated by Vṛṣaparvan and move onward toward the designated destination while observing the varied mountains.