Shloka 21
सौगन्धिकपुष्पप्रसङ्गः — The Saugaṇdhika Lotus and Bhīma’s Approach to Hanūmān
विशालशाखां विस्तीर्णामतिद्युतिसमन्विताम् । फलैरुपचिवीर्दिव्यैराचितां स्वादुभिर्भुशम्,उसकी डालियाँ बहुत बड़ी और बहुत दूरतक फैली हुई थीं। वह वृक्ष अत्यन्त कान्तिसे सम्पन्न था। उसमें अत्यन्त स्वादिष्ट दिव्य फल अधिक मात्रामें लगे हुए थे। उन फलोंसे मधुकी धारा बहती रहती थी। उस दिव्य वृक्षके नीचे महर्षियोंका समुदाय निवास करता था। वह वृक्ष सदा मदोन्मत्त एवं आनन्दविभोर पक्षियोंसे परिपूर्ण रहता था
viśālaśākhāṁ vistīrṇām atidyutisamanvitām | phalair upacitāṁ divyair ācitāṁ svādubhir bahuśaḥ ||
وصف غَطوتكچا شجرةً عجيبة: كانت أغصانها عظيمةً ممتدةً بعيدًا على سعةٍ، تتلألأ بإشراقٍ خارق. وكانت مثقلةً بوفرةٍ من ثمارٍ سماويةٍ بالغةِ الحلاوة، ومن تلك الثمار كانت تجري جداولُ العسل على الدوام. وتحت تلك الشجرة الإلهية أقام جمعٌ من المَهارِشيّين، وكانت لا تخلو من أسراب الطير، كأنها سَكِرتْ برحيقِ الأَمْرِتَة وانغمست في البهجة—صورةُ مملكةٍ يعضد فيها الفيضُ التأملَ والسرورَ بلا عنف.
घटोत्कच उवाच
Educational Q&A
The verse presents an ethical ideal of prosperity aligned with dharma: abundance (sweet divine fruits and flowing honey) is depicted as sustaining sages and peaceful joy (birds in delight), suggesting that true richness supports contemplation, harmony, and non-violence rather than greed or conflict.
Ghaṭotkaca is narrating a vision-like description of a marvelous, radiant tree laden with heavenly fruits and honey, beneath which great seers reside and where joyful birds gather—setting a sacred, otherworldly scene within the Vana Parva account.