Shloka 19

Adhyāya 136: Yavakrī–Bharadvāja Saṃvāda and the Bāladhī–Dhanuṣākṣa Gāthā

Arrogance, Boons, and Nimitta

Devanagari script

यवक्रीत उवाच द्विजानामनधीता वै वेदा: सुरगणार्चित । प्रतिभान्त्विति तप्येडहमिदं परमकं तप:,यवक्रीतने कहा--देववृन्दपूजित महेन्द्र! मैं यह उच्चकोटिकी तपस्या इसलिये करता हूँ कि द्विजातियोंको बिना पढ़े ही सब वेदोंका ज्ञान हो जाय

Transliteration

Yavakrīta uvāca: dvijānām anadhītā vai vedāḥ suragaṇārcita | pratibhāntv iti tapye ’haṃ idaṃ paramakaṃ tapaḥ ||

Translation

قال يافاكريتا: «يا إندرا، يا من تُبَجِّله جموع الآلهة، إنما أؤدي هذا التقشّف الأسمى بعزمٍ أن تتجلّى الفيدات للـدڤيجا (ذوي الميلادين) حتى من غير دراسةٍ نظامية.»

Word by Word

यवक्रीतःYavakrīta (proper name)

उवाचsaid/spoke

द्विजानाम्of the twice-born (Brahmins etc.)

अनधीताःnot studied/untaught

वैindeed/for sure

वेदाःthe Vedas

सुरगण-अर्चितworshipped by hosts of gods

प्रतिभान्तुmay they appear/become manifest (to them)

इतिthus

तप्येI perform austerity / I do penance

अहम्I

इदम्this

परमकम्supreme/very great

तपःausterity, penance

Speaker

यवक्रीत उवाच

Characters & Entities

य

यवक्रीत (Yavakrīta)

म

महेन्द्र/इन्द्र (Mahendra/Indra)

द

द्विज (the twice-born)

व

वेद (the Vedas)

स

सुरगण (hosts of gods)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes