Shloka 11
Aṣṭāvakra–Bandi Vāda at Janaka’s Assembly
Numerical Cosmology and Restitution
अष्टावक्र उवाच न तेन स्थविरो भवति येनास्य पलितं शिर: । बालो<पि य: प्रजानाति त॑ देवा: स्थविरं विदु:,अष्टावक्र बोले--अमुक व्यक्तिके सिरके बाल पक गये हैं, इतने ही मात्रसे वह बूढ़ा नहीं होता है, अवस्थामें बालक होनेपर भी जो ज्ञानमें बढ़ा-चढ़ा है, उसीको देवगण वृद्ध मानते हैं
aṣṭāvakra uvāca na tena sthaviro bhavati yenāsya palitaṃ śiraḥ | bālo 'pi yaḥ prajānāti taṃ devāḥ sthaviraṃ viduḥ ||
قال أَشْطافَكْرا: لا يصير الرجل شيخًا حقًّا لمجرّد أن يشيب رأسه. فلو كان حديث السنّ، إذا امتلك فهمًا جليًّا وبصيرةً في التمييز، عدّته الآلهة من الشيوخ. إن مقياس النضج هو الحكمة لا المظهر.
अष्टावक्र उवाच
Educational Q&A
Outer signs like grey hair do not define seniority; true ‘elderhood’ is measured by insight, understanding, and mature discernment.
Aṣṭāvakra is instructing his listener(s) by redefining what it means to be ‘old’ or ‘senior’: not bodily age, but the presence of knowledge and clarity that even a young person can possess.