Shloka 14
अष्टावक्र-प्रवेशः तथा ब्रह्मोद्य-प्रारम्भः
Aṣṭāvakra’s Entry and the Opening of the Brahmodya
कथं करिष्याम्यधुना महर्षे मासक्षायं दशमो वर्तते मे । नैवास्ति ते वसु किंचित् प्रजाता येनाहमेतामापदं निस्तरेयम्,“महर्षे! यह मेरे गर्भका दसवाँ महीना चल रहा है। मैं धनहीन नारी खर्चकी कैसे व्यवस्था करूँगी। आपके पास थोड़ा-सा भी धन नहीं है जिससे मैं प्रसवकालके इस संकटसे पार हो सकूँ”
kathaṁ kariṣyāmy adhunā maharṣe māsakṣāyaṁ daśamo vartate me | naivāsti te vasu kiṁcit prajātā yenāham etām āpadaṁ nistareyam ||
«أيها الحكيم العظيم، ماذا أصنع الآن؟ لقد شارفتُ على انقضاء شهري العاشر. أنا امرأة لا مال لها—فكيف أدبّر النفقات؟ وليس عندك شيءٌ من الثروة، ولو قليلًا، أعبر به هذه الشدّة عند وقت الولادة.»
लोगश उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds the ethical tension between ascetic poverty and urgent human need: in a moment of āpada (crisis), practical support and compassion become central concerns, especially when vulnerable life (mother and child) is at stake.
A pregnant woman addresses a great sage, saying her tenth month is nearing its end and she has no resources for childbirth expenses; she laments that the sage has no wealth to help her overcome this immediate crisis.