Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

Somaka–Jantu Ākhyāna: Desire-Driven Sacrifice and Shared Karmic Consequence

तच्च लक्षणमस्यासीत्‌ सौवर्ण पार्श्व उत्तरे । तस्मिन्‌ पुत्रशते चाग्रय: स बभूव गुणैरपि,उसकी दाहिनी पसलीमें पूर्वोक्त सुनहरा चिह्न स्पष्ट दिखायी देता था। राजाके सौ पुत्रोमें अवस्था और गुणोंकी दृष्टिसे भी वही श्रेष्ठ था

tac ca lakṣaṇam asyāsīt sauvarṇa-pārśva uttare | tasmin putraśate cāgryaḥ sa babhūva guṇair api ||

قال لوماشَ: «وكانت له علامةٌ مميّزة تظهر في أعالي جانبه الأيمن، تتلألأ كأنها ذهب. وبين مئةِ ابنٍ للملك ثبت أنه الأوّل—لا بالسنّ والسبق فحسب، بل بسموّ الخُلُق وتمام الخصال.»

तत्that
तत्:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
लक्षणम्mark, sign
लक्षणम्:
Karta
TypeNoun
Rootलक्षण
FormNeuter, Nominative, Singular
अस्यof him
अस्य:
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
आसीत्was
आसीत्:
TypeVerb
Rootअस्
FormImperfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
सौवर्णgolden
सौवर्ण:
TypeAdjective
Rootसौवर्ण
FormMasculine, Nominative, Singular
पार्श्वेin/at the side (rib)
पार्श्वे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपार्श्व
FormNeuter, Locative, Singular
उत्तरेon the right/northern side
उत्तरे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootउत्तर
FormNeuter, Locative, Singular
तस्मिन्in him / among that
तस्मिन्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
पुत्रशतेamong the hundred sons
पुत्रशते:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपुत्रशत
FormNeuter, Locative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
अग्र्यःforemost, best
अग्र्यः:
Karta
TypeAdjective
Rootअग्र्य
FormMasculine, Nominative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
बभूवbecame / was
बभूव:
TypeVerb
Rootभू
FormPerfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
गुणैःby virtues, in qualities
गुणैः:
Karana
TypeNoun
Rootगुण
FormMasculine, Instrumental, Plural
अपिalso, even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि

लोगमश उवाच

L
Lomaśa (Lomasha)
A
a king (unnamed here)
T
the king’s hundred sons
A
a golden mark (sauvarṇa-lakṣaṇa) on the right side/rib

Educational Q&A

The verse links true eminence to inner qualities (guṇa) rather than mere birth order: a visible sign may indicate distinction, but ethical worth and virtues are what finally establish someone as ‘foremost’.

Lomaśa describes a particular prince marked by a clearly visible golden sign on his upper right side, and states that among the king’s hundred sons this prince stood out as the best, both in precedence and in virtues.