Shloka 5
Gaya’s Seven Aśvamedhas, Payoṣṇī Snāna, and the Śaryāti Sacrifice Locale
Lomaśa–Yudhiṣṭhira Dialogue
Devanagari script
चषालयूपचमसा: स्थाल्य: पात्र्य: खुच: सख्रुवा: तेष्वेव चास्य यज्ञेषु प्रयोगा: सप्त विश्रुता:,प्राय: यज्ञोंमें चषाल, ->यूप, 3चमस, <स्थाली, “पात्री, “*सखुक् और »खुवा--ये सात साधन उपयोगमें लाये जाते हैं। राजा गयके पूर्वोक्त सातों यज्ञोंमें ये सभी उपकरण सुवर्णके ही थे, ऐसा सुना जाता है
Translation
يُروى أنّه في القرابين تُستعمل عادةً سبع أدوات: تشاشالا (cāṣāla)، ويوبا (yūpa)، وتشاماسا (camasa)، وستھالي (sthālī)، وباتري (pātrī)، وسخروفا (sakhruva)، وخوفا (khuvā). وفي ذبائح الملك غايا السبع المذكورة آنفًا، قيل إنّ هذه الأدوات كلّها كانت من ذهب.
Word by Word
चषालयूपचमसाःthe chashala, yupa, and ladles (chamasa-s)
चषालयूपचमसाः:
Karta
TypeNoun
Rootचषाल + यूप + चमस
FormMasculine, Nominative, Plural
स्थाल्यःcooking-pots (sthalis)
स्थाल्यः:
Karta
TypeNoun
Rootस्थाली
FormFeminine, Nominative, Plural
पात्र्यःbowls/vessels (patris)
पात्र्यः:
Karta
TypeNoun
Rootपात्री
FormFeminine, Nominative, Plural
खुचःkhuca-vessels (a kind of utensil)
खुचः:
Karta
TypeNoun
Rootखुच
FormMasculine, Nominative, Plural
सख्रुवाःsacrificial spoons (sakhruvas)
सख्रुवाः:
Karta
TypeNoun
Rootसख्रुवा
FormFeminine, Nominative, Plural
तेषुin those
तेषु:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
Form—, Locative, Plural
एवindeed/only
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अस्यof him/of this (king)
अस्य:
TypePronoun
Rootइदम्
Form—, Genitive, Singular
यज्ञेषुin the sacrifices
यज्ञेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयज्ञ
FormMasculine, Locative, Plural
प्रयोगाःuses/applications (employments)
प्रयोगाः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रयोग
FormMasculine, Nominative, Plural
सप्तseven
सप्त:
TypeNumeral
Rootसप्त
विश्रुताःwell-known/celebrated
विश्रुताः:
TypeAdjective
Rootवि + श्रु (धातु) → विश्रुत
FormMasculine, Nominative, Plural
Speaker
लोगश उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes