Shloka 36
सुरभि–इन्द्रसंवादः
Surabhi–Indra Dialogue as a Governance Exemplar
मैत्रेय उवाच शमं यास्यति चेत् पुत्रस्तव राजन् यदा तदा । शापो न भविता तात विपरीते भविष्यति,मैत्रेयजीने कहा--राजन्! जब तुम्हारा पुत्र शान्ति धारण करेगा (पाण्डवोंसे वैर- विरोध न करके मेल-मिलाप कर लेगा), तब यह शाप इसपर लागू न होगा। तात! यदि इसने विपरीत बर्ताव किया तो यह शाप इसे अवश्य भोगना पड़ेगा
maitreya uvāca | śamaṃ yāsyati cet putras tava rājan yadā tadā | śāpo na bhavitā tāta viparīte bhaviṣyati ||
قال مايتريا: «أيها الملك، متى ما أقبل ابنك على السِّلم حقًّا—فترك العداوة واختار المصالحة—فلن تنفذ عليه هذه اللعنة. ولكن يا عزيزي، إن سلك الطريق المعاكس، فستقع اللعنة لا محالة.»
मैत्रेय उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that destructive outcomes are not inevitable: restraint and reconciliation can neutralize even a dire curse, while stubborn hostility activates consequences. Ethical choice—śama (self-control, peace)—is presented as the decisive factor.
Sage Maitreya addresses the king, warning that the curse concerning the king’s son will not take effect if the son adopts peace and abandons enmity; but if he persists in contrary conduct, he will inevitably suffer the curse’s result.