Shloka 20

उद्योगपर्व — अध्याय ९३: कृष्णस्य धृतराष्ट्रोपदेशः

Kṛṣṇa’s Counsel to Dhṛtarāṣṭra in the Assembly

Devanagari script

सम्मृष्टसंसिक्तरज: प्रतिपेदे महापथम्‌ । राजर्षिचरितं काले कृष्णो धीमाडञ्छ़िया ज्वलन्‌,अपनी दिव्य कान्तिसे प्रकाशित होनेवाले परम बुद्धिमान्‌ भगवान्‌ श्रीकृष्ण यथासमय उस विशाल राजपथपर जा पहुँचे, जिसपर पूर्वकालके राजर्षि यात्रा करते थे। वहाँकी धूल झाड़ दी गयी थी और सर्वत्र जलसे छिड़काव किया गया था

Transliteration

sammṛṣṭa-saṁsikta-rajaḥ pratipede mahāpatham | rājarṣi-caritaṁ kāle kṛṣṇo dhīmān arcīṣā jvalan ||

Translation

قال فايشَمبايانا: وفي أوانه، خرج كِرِشنا—الأسمى حكمةً، المتلألئ بذاته بنورٍ إلهي—إلى الطريق الملكي العظيم، ذلك المسلك العتيق الذي سلكه من قبلُ الملوكُ الرُّهّاب. وقد كُنِس الطريق من الغبار ورُشَّ بالماء في كل موضع، تهيئةً مهيبةً لعبوره.

Word by Word

• {'sammṛṣṭa': 'well-swept, cleansed', 'saṁsikta': 'sprinkled (with water), moistened', 'rajaḥ': 'dust', 'pratipede': 'reached, entered upon, proceeded to', 'mahāpatham': 'great road

• main highway', 'rājarṣi-caritam': 'trodden/used by royal sages (rājarṣis)

• a venerable royal route', 'kāle': 'at the proper time

• in due course', 'kṛṣṇaḥ': 'Kṛṣṇa (Śrī Kṛṣṇa)', 'dhīmān': 'wise, intelligent, discerning', 'arcīṣā': 'with radiance/flame

• by (his) splendor', 'jvalan': 'shining, blazing'}

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana
• Kṛṣṇa
• mahāpatha (great royal road)
• rājarṣis (royal sages)