Shloka 23
कृष्णेन विदुरं प्रति आगमन-हेतु-निवेदनम् / Krishna explains the purpose of his coming to Vidura
आशंसते वै धृतराष्ट्रस्य पुत्रो महाराज्यमसपत्नं॑ पृथिव्याम् | तस्मिज्छम: केवलो नोपलभ्यो बद्धं सन््तं मन्यते लब्धमर्थम्,धृतराष्ट्रका वह ज्येष्ठ पुत्र भूमण्डलका शत्रुरहित साम्राज्य पानेकी आशा रखता है। वह मन-ही-मन यह संकल्प भी करता है कि जूएमें प्राप्त हुआ यह धन एवं राज्य अब मेरे ही अधिकारमें आबद्ध रहे; अत: उसके प्रति केवल संधिका प्रयत्न सफल न होगा
āśaṃsate vai dhṛtarāṣṭrasya putro mahārājyam asapatnaṃ pṛthivyām | tasmiñ chamaḥ kevalo nopalabhyo baddhaṃ santaṃ manyate labdham artham ||
قال فايشَمبايانا: إن ابن دِهريتاراشترا (دوريودhana) يتوق إلى سيادةٍ إمبراطوريةٍ لا نظير لها على وجه الأرض. وفي شأنه لا تُنال المصالحةُ بمجرد اللين، لأنه يعدّ ما كسبه—وقد قُيِّد إليه كأنه ملكٌ بحق—مكسبًا قد استقر في يده؛ فلن تُجدي مساعي السِّلم البسيطة وحدها.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
When a ruler is consumed by the desire for uncontested power and treats unjustly acquired gains as permanently his, mere conciliatory counsel cannot restrain him; ethical blindness makes peace unattainable and drives conflict toward war.
Vaiśaṃpāyana explains why negotiations are failing: Duryodhana hopes for sole imperial rule and mentally clings to what he has ‘won’ (notably through the dice episode) as bound to his authority, so simple proposals of peace will not persuade him.