Shloka 7

Saṃjaya’s Warning to Dhṛtarāṣṭra: Accountability, Alliance-Shift, and the Pāṇḍava Strategic Edge

Devanagari script

पित्रयं राज्यं महाराज कुरवस्ते सजाड्ला: । अथ वीरैर्जितामुर्वीमखिलां प्रत्यपद्यथा:,महाराज! कुरुजांगल देश ही आपका पैतृक राज्य है, किंतु शेष सारी पृथ्वी उन वीर पाण्डवोंने ही जीती है, जिसे आप पा गये हैं

Transliteration

pitryaṁ rājyaṁ mahārāja kuravas te sa-jāḍyāḥ | atha vīrair jitām urvīm akhilāṁ pratyapadyathāḥ ||

Translation

قال سنجيا: «أيها الملك العظيم، إن ديار الكورو هي حقًّا ميراثُك الأبوي؛ غير أن سائر الأرض كلَّها قد فتحها أولئك الباندافا الأبطال. وتلك السيادة التي نالوها بجهدٍ شاق هي التي آلت إليك الآن.»

Word by Word

• पैतृकं: ancestral, paternal
• Type: Adjective
• Root: पैतृक
• Form: Neuter, Nominative, Singular

• राज्यम्: kingdom
• राज्यम्: Karta
• Type: Noun
• Root: राज्य
• Form: Neuter, Nominative, Singular

• महाराज: O great king
• Type: Noun
• Root: महाराज
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• कुरवः: the Kurus
• Type: Noun
• Root: कुरु
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• ते: your
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्
• Form: Genitive, Singular

• सजाड्याः: together with dullness/folly (uncertain reading); or 'dull/ignorant' (as an epithet)
• Type: Adjective
• Root: सजाड्य
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• अथ: then, moreover
• Type: Indeclinable
• Root: अथ

• वीरैः: by heroes
• वीरैः: Karana
• Type: Noun
• Root: वीर
• Form: Masculine, Instrumental, Plural

• जिताम्: conquered
• Type: Verb
• Root: जि
• Form: Past passive participle (क्त), Feminine, Accusative, Singular

• उर्वीम्: earth, land
• उर्वीम्: Karma
• Type: Noun
• Root: उर्वी
• Form: Feminine, Accusative, Singular

• अखिलाम्: entire, whole
• Type: Adjective
• Root: अखिल
• Form: Feminine, Accusative, Singular

• प्रत्यपद्यथाः: you obtained / came to possess
• प्रत्यपद्यथाः: Karta
• Type: Verb
• Root: प्रति-√पद्
• Form: Perfect (लिट्), Second, Singular, Parasmaipada

• महाराज: O great king
• Type: Noun
• Root: महाराज
• Form: Masculine, Vocative, Singular

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Mahārāja (Dhṛtarāṣṭra)
• Kuravaḥ (Kurus)
• Pāṇḍavas
• Kuru-jāṅgala (Kuru country/region)
• Pṛthivī (the earth)