Shloka 61
Udyoga-parva Adhyāya 50 — Dhṛtarāṣṭra’s Appraisal of Bhīmasena (भीमसेनभयवर्णनम्)
यथा निदाघे ज्वलन: समिद्धो दहेत् कक्ष वायुना चोद्यमान: | गदाहस्त: पाण्डवो वै तथैव हन्ता मदीयान् सहितोअर्जुनेन,जैसे गर्मीमें प्रजजलित हुई अग्नि हवाका सहारा पाकर घास-फूस एवं जंगलको भी जलाकर भस्म कर देती है, उसी प्रकार अर्जुनसहित पाण्डुनन्दन भीम गदा हाथमें लेकर मेरे सब पुत्रोंको मार डालेगा
dhṛtarāṣṭra uvāca |
yathā nidāghe jvalanaḥ samiddho dahet kakṣaṃ vāyunā codyamānaḥ |
gadā-hastaḥ pāṇḍavo vai tathaiva hantā madīyān sahito 'rjunena ||
قال دِهْرِتَراشْتْرَا: «كما أنّ نارًا متّقدة في قيظ الصيف، إذا هبّت عليها الرياح فحرّكتها وساقتها، أحرقت الحطب اليابس والشجيرات حتى تصير رمادًا؛ كذلك سيكون بهيما الباندفي، وهو قابض على الهراوة ومعه أرجونا، قاتلَ أبنائي».
धृतराष्ट उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how unchecked conflict, once ignited, spreads like fire fanned by wind—suggesting that adharma and stubborn attachment can make destruction feel inevitable. Dhṛtarāṣṭra’s lament also implies a moral failure of leadership: foreseeing ruin yet lacking the resolve to prevent it.
In Udyoga Parva, as war approaches, Dhṛtarāṣṭra voices dread about the coming battle. He envisions Bhīma—mace in hand—supported by Arjuna, destroying his sons, using a vivid simile of summer fire consuming dry brushwood.