Previous Verse
Next Verse

Shloka 99

Udyoga-parva Adhyāya 47 — Arjuna’s Deterrent Declaration

Sañjaya’s Report

उच्चावचं दैवयुक्तं रहस्यं दिव्या: प्रश्ना मृगचक्रा मुहूर्ता: । क्षयं महान्तं कुरुसूंजयानां निवेदयन्ते पाण्डवानां जयं च

sañjaya uvāca |

ucchāvacaṃ daivayuktaṃ rahasyaṃ divyāḥ praśnā mṛgacakrā muhūrtāḥ |

kṣayaṃ mahāntaṃ kurusūñjayānāṃ nivedayante pāṇḍavānāṃ jayaṃ ca ||

قال سنجيا: «إنهم يكشفون السرّ الخفيّ المتصل بالقَدَر، الذي يُفهم به الارتقاء والانحدار معاً. ويجيبون عن المسائل على نحوٍ عجيب يكاد يكون فوق طاقة البشر، فيمنحون بصيرةً بما لم يقع بعد. وبفحصهم لنتائج السعد والنحس عبر دوائر كـ‘البهدرَة الشاملة’ وغيرها من عجلات التنجيم، وبكونهم سادةَ علم الأوقات الميمونة، يرفعون تقريراً جازماً: إن دماراً عظيماً ينتظر الكورو والسُّونْجَيَة، وإن الباندافا سيكون لهم الظفر في هذه الحرب العظمى.»

उच्चावचम्high and low; various
उच्चावचम्:
Karma
TypeAdjective
Rootउच्चावच
FormNeuter, Accusative, Singular
दैवयुक्तम्connected with fate/divine influence
दैवयुक्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootदैवयुक्त
FormNeuter, Accusative, Singular
रहस्यम्secret; mystery
रहस्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootरहस्य
FormNeuter, Accusative, Singular
दिव्याःdivine; wondrous
दिव्याः:
Karta
TypeAdjective
Rootदिव्य
FormMasculine, Nominative, Plural
प्रश्नाःquestions; queries
प्रश्नाः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रश्न
FormMasculine, Nominative, Plural
मृगचक्राःanimal/omen-circles (astrological/omen wheels)
मृगचक्राः:
Karta
TypeNoun
Rootमृगचक्र
FormMasculine, Nominative, Plural
मुहूर्ताःmuhūrtas; auspicious time-divisions
मुहूर्ताः:
Karta
TypeNoun
Rootमुहूर्त
FormMasculine, Nominative, Plural
क्षयम्destruction; ruin
क्षयम्:
Karma
TypeNoun
Rootक्षय
FormMasculine, Accusative, Singular
महान्तम्great; massive
महान्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमहत्
FormMasculine, Accusative, Singular
कुरुसूंजयानाम्of the Kurus and the Sūñjayas
कुरुसूंजयानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकुरुसूंजय
FormMasculine, Genitive, Plural
निवेदयन्तेthey report; they declare
निवेदयन्ते:
Karta
TypeVerb
Rootनि-विद्
FormPresent, Third, Plural, Ātmanepada
पाण्डवानाम्of the Pāṇḍavas
पाण्डवानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Genitive, Plural
जयम्victory
जयम्:
Karma
TypeNoun
Rootजय
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root

संजय उवाच

S
Sañjaya
K
Kuru(s)
S
Sūñjaya(s)
P
Pāṇḍava(s)
M
muhūrta (auspicious timing)
C
cakra (divinatory/astrological wheel)

Educational Q&A

The verse underscores that outcomes in the coming war are not merely strategic but bound up with daiva (the moral-cosmic order of consequences). Expert prognostication—through questions, timing, and divinatory ‘wheels’—converges on a single ethical-narrative conclusion: adharma-driven aggression leads to ruin, while the side aligned with rightful claim and restraint is foretold to prevail.

Sañjaya reports to the Kuru court that skilled seers/astrologer-diviners, versed in muhūrta and prognosticatory diagrams, have declared a grim forecast: massive destruction will befall the Kurus and Sūñjayas, and the Pāṇḍavas will win the impending great war.