Shloka 19
Sanatsujāta–Dhṛtarāṣṭra Saṃvāda: Brahmacarya and the Formless Brahman
Udyoga Parva 44
न कर्मणा सुकृतेनैव राजन् सत्यं जयेज्जुहुयाद् वा यजेद् वा । नैतेन बालोअमृत्युम भ्येति राजन् रतिं चासौ न लभत्यन्तकाले,राजन! (निष्कामभावके बिना किये हुए) केवल पुण्यकर्मके द्वारा सत्यस्वरूप ब्रह्मको नहीं जीता जा सकता। अथवा जो हवन या यज्ञ किया जाता है, उससे भी अज्ञानी पुरुष अमरत्व--मुक्तिको नहीं पा सकता तथा अन्तकालनमें उसे शान्ति भी नहीं मिलती
na karmaṇā sukṛtenaiva rājan satyaṃ jayed juhuyād vā yajed vā | na etena bālo 'mṛtyum abhyeti rājan ratiṃ cāsau na labhaty antakāle rājan ||
أيها الملك، إنّ الحقّ—براهمن بوصفه الحقيقة—لا يُنال بمجرد الأعمال الصالحة. سواء ألقى المرء القرابين في النار أو أقام الذبائح، فبذلك وحده لا يبلغ الجاهل الخلود، أي التحرّر. ولا ينال كذلك سكينة الباطن عند الساعة الأخيرة، أيها الملك.
सनत्युजात उवाच
Educational Q&A
Meritorious deeds and ritual acts (oblations and sacrifices) are not, by themselves, sufficient to realize the ultimate Truth (Brahman) or attain deathlessness (mokṣa). Without true understanding and inner transformation, an ignorant person fails to gain liberation and lacks peace at death.
In the Udyoga Parva, Sanatsujāta instructs King Dhṛtarāṣṭra. The king, troubled by fear and moral uncertainty on the eve of the great conflict, receives a teaching that shifts emphasis from external ritual merit to inner knowledge and freedom from ignorance.