Shloka 55
Ārjava, Satya, and the Virocana–Sudhanvan Exemplum
Udyoga-parva 35
स्वास्तीर्णानि शयनानि प्रपन्ना न वै भिन्ना जातु निद्रां लभन्ते । न स्त्रीषु राजन् रतिमाप्रुवन्ति न मागधै: स्तूयमाना न सूतै:,राजन! आपसमें फूट रखनेवाले लोग अच्छे बिछौनोंसे युक्त पलंग पाकर भी कभी सुखकी नींद नहीं सोने पाते; उन्हें स्त्रियोंक पास रहकर तथा सूत-मागधोंद्वारा की हुई स्तुति सुनकर भी प्रसन्नता नहीं होती
svāstīrṇāni śayanāni prapannā na vai bhinnā jātu nidrāṁ labhante | na strīṣu rājan ratim āpruvanti na māgadhaiḥ stūyamānā na sūtaiḥ ||
يقول فيدورا: أيها الملك، إن الذين يزرعون الشقاق بين أهلهم لا ينالون نومًا هانئًا، ولو وُضِعت لهم الفرش الممهّدة والأسِرّة المترفة. لا صحبة النساء تُبهجهم، ولا مدائح الرواة—الماغَدَة والسُّوتا—تُطربهم حقًا؛ فالتنازع في الداخل يسلبهم السكينة.
विदुर उवाच
Educational Q&A
Vidura teaches that fomenting division (bheda) destroys inner peace: even luxury, sensual pleasure, and public praise cannot compensate for the anxiety and unrest produced by factionalism and betrayal of one’s own.
In Udyoga Parva, Vidura counsels the king (Dhṛtarāṣṭra) during the tense pre-war negotiations. He warns that those who keep their household or polity divided cannot enjoy sleep or happiness, highlighting the moral and psychological cost of sustaining the Kuru rift.