Previous Verse
Next Verse

Shloka 30

Ārjava, Satya, and the Virocana–Sudhanvan Exemplum

Udyoga-parva 35

वृत्तं यत्नेन संरक्षेद्‌ वित्तमेति च याति च | अक्षीणो वित्तत: क्षीणो वृत्ततस्तु हतो हतः,सदाचारकी रक्षा यत्नपूर्वक करनी चाहिये; धन तो आता और जाता रहता है। धन क्षीण हो जानेपर भी सदाचारी मनुष्य क्षीण नहीं माना जाता; किंतु जो सदाचारसे भ्रष्ट हो गया, उसे तो नष्ट ही समझना चाहिये

vṛttaṃ yatnena saṃrakṣed vittam eti ca yāti ca | akṣīṇo vittataḥ kṣīṇo vṛttatas tu hato hataḥ ||

ينصح فيدورا: «احفظوا حسن السيرة بجهدٍ وعناية، فإن المال يجيء ويذهب. لا يُعَدّ المرء منقوصًا حقًّا لمجرد أن ثروته قد قلّت؛ أما من انحرف عن السلوك القويم فيُعَدّ هالكًا حقًّا.»

वृत्तम्conduct, right behavior
वृत्तम्:
Karma
TypeNoun
Rootवृत्त (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
यत्नेनwith effort
यत्नेन:
Karana
TypeNoun
Rootयत्न (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental, Singular
संरक्षेत्should protect/preserve
संरक्षेत्:
Karta
TypeVerb
Rootसम्-रक्ष् (धातु)
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
वित्तम्wealth
वित्तम्:
Karta
TypeNoun
Rootवित्त (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative, Singular
एतिcomes
एति:
Kriya
TypeVerb
Rootइ (धातु)
FormPresent (Lat), 3rd, Singular, Parasmaipada
and
:
TypeIndeclinable
Root
यातिgoes
याति:
Kriya
TypeVerb
Rootया (धातु)
FormPresent (Lat), 3rd, Singular, Parasmaipada
and
:
TypeIndeclinable
Root
अक्षीणःnot diminished
अक्षीणः:
Karta
TypeAdjective
Rootअ-क्षीण (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
वित्ततःfrom/with respect to wealth
वित्ततः:
Apadana
TypeNoun
Rootवित्त (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Ablative, Singular
क्षीणःdiminished
क्षीणः:
Karta
TypeAdjective
Rootक्षीण (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
वृत्ततःfrom/with respect to conduct
वृत्ततः:
Apadana
TypeNoun
Rootवृत्त (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Ablative, Singular
तुbut
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
हतःruined, destroyed
हतः:
Karta
TypeAdjective
Rootहत (प्रातिपदिक; कृदन्त from √हन्)
FormMasculine, Nominative, Singular
हतःindeed destroyed (emphatic repetition)
हतः:
Karta
TypeAdjective
Rootहत (प्रातिपदिक; कृदन्त from √हन्)
FormMasculine, Nominative, Singular

विदुर उवाच

V
Vidura

Educational Q&A

Protect moral conduct (vṛtta/sadācāra) with constant effort; wealth is unstable, but character is the true measure of a person—loss of wealth is not real ruin, loss of conduct is.

In the Udyoga Parva’s counsel-filled setting, Vidura delivers nīti (ethical instruction), emphasizing to the Kuru court that integrity must be safeguarded above material prosperity.