उद्योगपर्व — अध्याय 33: धृतराष्ट्र-विदुर संवादः (विदुरनीतिः)
इन्द्रियैरिन्द्रियार्थेषु वर्तमानैरनिग्रहै: । तैरयं ताप्यते लोको नक्षत्राणि ग्रहैरिव
indriyair indriyārtheṣu vartamānair anigrahaiḥ | tair ayaṃ tāpyate loko nakṣatrāṇi grahair iva ||
يقول فيدورا: حين تتحرّك الحواس بلا كبح بين موضوعاتها، فإنها تُحرق الحياة. وكما أن الكواكب—كالشمس وغيرها—تغلب النجوم فتُخفيها، كذلك اندفاعات الحواس غير المنضبطة تقهر ما هو لطيف وخيّر في الإنسان وتجرّ على العيش المعاناة.
विदुर उवाच
Uncontrolled senses, constantly chasing their objects, become a source of suffering; therefore indriya-nigraha (restraint and governance of the senses) is essential for ethical and stable life.
In Udyoga Parva, Vidura offers moral counsel (nīti) in the tense lead-up to war, warning that lack of self-restraint—especially indulgence in sense-pleasures—destroys clarity and well-being, just as bright planets eclipse the stars.