Shloka 106
अध्याय २९ — वासुदेव–संजय संवादः
Karma, Varṇa-Dharma, and the Ethics of Governance
श्लाघस्व मां कुशलिन सम तेभ्यो हानामयं तात पृच्छेर्जघन्यम् । तात! जो अअभ्रोत्रिय (शूद्र) वृद्ध पुरुष मनस्वी तथा शील और बलसे सम्पन्न हैं एवं हस्तिनापुरमें निवास करते हैं, जो यथाशक्ति कुछ धर्मका आचरण करते हुए हमलोगोंके प्रति शुभ कामना रखते हैं और बारंबार हमें याद करते हैं, उन सबसे हमलोगोंका कुशल- समाचार निवेदन करना। तत्पश्चात् उनके स्वास्थ्यका समाचार पूछना
ślāghasva māṁ kuśalina sama tebhyo hānāmayaṁ tāta pṛccher jaghanyam | tāta! ye ’śrotriyāḥ (śūdrāḥ) vṛddhāḥ puruṣā manasvinaḥ tathā śīla-bala-sampannāḥ hastināpure nivasanty, ye yathāśakti kiñcid dharmam ācarantaḥ asmāsu śubha-kāmanāṁ kurvanti punaḥ punaś ca asmān smaranti, tebhyaḥ sarvebhyo ’smākaṁ kuśala-vārttāṁ nivedaya | tataḥ paścāt teṣāṁ svāsthya-vārttāṁ pṛccha ||
قال يودهيشثيرا: «بلّغهم تحيتي المقرونة بالإجلال، أيها السعيد؛ ويا صديقي العزيز، اسأل عن عافيتهم وسلامتهم من المرض. وعلى الخصوص أولئك الشيوخ الثابتو العزم—وإن لم يكونوا من علماء الفيدا وكانوا من جماعة الشودرَة—المتّصفين بحسن السيرة والقوة، المقيمين في هاستينابورا، العاملين بالدَّرما على قدر طاقتهم، المتمنّين لنا الخير والذاكرين لنا مرارًا: فأخبرهم جميعًا بسلامتنا. ثم بعد ذلك، استقصِ خبر صحتهم بعناية.»
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
Even amid political crisis, a leader’s dharma includes remembering and honoring ordinary well-wishers—especially elders—regardless of scholarly status or social rank, and actively inquiring into their welfare and health.
Yudhiṣṭhira instructs a messenger to convey the Pāṇḍavas’ well-being to supportive residents of Hastināpura—particularly elderly, high-minded śūdra men who practice dharma as they can—and then to ask after their health.