Shloka 3
उद्योगपर्व — अध्याय २५: संजयदूतवाक्यम्
Sañjaya’s Envoy-Speech on Peace
कुतो युद्ध जातु नरो5वगच्छेत् को देवशप्तो हि वृणीत युद्धम् । सुखैषिण: कर्म कुर्वन्ति पार्था धर्मादहीनं यच्च लोकस्य पथ्यम्,मनुष्य कभी भी किसलिये युद्धका विचार करेगा? किसे देवताओंने शाप दे रखा है, जो जान-बूझकर युद्धका वरण करेगा? कुन्तीके पुत्र सुखकी इच्छा रखकर वही कर्म करते हैं, जो धर्मके विपरीत न हो तथा जिससे सब लोगोंका भला होता हो
kuto yuddhaṃ jātu naro ’vagacchet ko devaśapto hi vṛṇīta yuddham | sukhaiṣiṇaḥ karma kurvanti pārthā dharmād ahīnaṃ yac ca lokasya pathyam ||
قال سنجيا: «لِمَ يفكّر إنسانٌ قطّ في الحرب؟ ومن ذا—كأنما لعنته الآلهة—يختار القتال عن علمٍ وإرادة؟ إن أبناء كونتي، طلبًا للسلامة والخير، لا ينهضون إلا بما لا يخالف الدharma، وبما فيه نفعٌ وصلاحٌ للناس.»
संजय उवाच
Educational Q&A
War is not a natural or desirable choice for a sane person; righteous agents act for welfare, choosing deeds aligned with dharma and beneficial to society rather than pursuing conflict.
Sañjaya characterizes the Pāṇḍavas as peace-inclined and welfare-oriented, implying that if war arises it is not from their preference but from circumstances and others’ wrongdoing.