Shloka 13

अध्याय 24 — संजयस्य शमोपदेशः

Sanjaya’s Counsel Toward Conciliation

Devanagari script

कथं हि नीचा इव दौष्कुलेया निर्धर्मार्थ कर्म कुर्युश्न पार्था: । सोऊहं प्रसाद्य प्रणतो वासुदेवं पज्चालानामधिपं चैव वृद्धम्‌

Transliteration

sañjaya uvāca |

kathaṁ hi nīcā iva dauṣkuleyā nirdharmārtha karma kuryuś ca pārthāḥ |

so ’haṁ prasādya praṇato vāsudevaṁ pāñcālānām adhipaṁ caiva vṛddham ||

Translation

قال سنجيا: «كيف لأبناء پṛthā أن يقدموا على فعل كهذا—كأناسٍ دنيئين من سلالة وضيعة—وهو فعل لا يثمر دَرْمَا ولا يحقق كسبًا حقًّا؟ ها هنا يقف بهاگَفان فاسوديفا (كريشنا)، ومعه أيضًا سيد البانچالا الشيخ. لقد انحنيتُ إجلالًا ألتمس مودّتهم؛ وبكفّين مطويتين ألجأ إليكم. فتدبّروا بأنفسكم كيف يُصان خيرُ الكورو؛ فإني واثق أن شري كريشنا أو أرجونا لن يرفضا رجاءً أنطقه بهذه الروح المتضرعة المصالِحة.»

Word by Word

• कथम्: how?
• Type: Indeclinable
• Root: कथम्

• हि: indeed/for
• Type: Indeclinable
• Root: हि

• नीचाः: low/base (people)
• नीचाः: Karta
• Type: Adjective
• Root: नीच
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• इव: like/as if
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• दौष्कुलेयाः: born of a bad family/low-born
• दौष्कुलेयाः: Karta
• Type: Adjective
• Root: दौष्कुलेय
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• निर्धर्मार्थम्: devoid of dharma and artha
• निर्धर्मार्थम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: निर्धर्मार्थ
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• कर्म: deed/action
• कर्म: Karma
• Type: Noun
• Root: कर्मन्
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• कुर्युः: would do/should do
• Type: Verb
• Root: कृ
• Form: Optative (Vidhi-lin), 3rd, Plural, Parasmaipada

• न: not
• Type: Indeclinable
• Root: न

• पार्थाः: the sons of Pṛthā (Pāṇḍavas)
• पार्थाः: Karta
• Type: Noun
• Root: पार्थ
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• सः: he/that (I, in context)
• सः: Karta
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• अहम्: I
• अहम्: Karta
• Type: Pronoun
• Root: अहम्
• Form: Nominative, Singular

• प्रसाद्य: having pleased/propitiated
• Type: Verb
• Root: प्रसादय् (प्र + सद्/सादय् caus.)
• Form: Absolutive (Tumun/ktvā-anta: -ya), Parasmaipada (sense)

• प्रणतः: bowed down/submissive
• प्रणतः: Karta
• Type: Adjective
• Root: प्रणत
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• वासुदेवम्: Vāsudeva (Kṛṣṇa)
• वासुदेवम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वासुदेव
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• पाञ्चालानाम्: of the Pāñcālas
• Type: Noun
• Root: पाञ्चाल
• Form: Masculine, Genitive, Plural

• अधिपम्: lord/ruler
• अधिपम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अधिप
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• एव: indeed/just
• Type: Indeclinable
• Root: एव

• वृद्धम्: aged/elder
• वृद्धम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: वृद्ध
• Form: Masculine, Accusative, Singular

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Pārthāḥ (Pāṇḍavas)
• Vāsudeva (Kṛṣṇa)
• Pāñcāla-adhipa (Drupada)
• Pāñcālas