Shloka 8
Adhyāya 20 — Rājadharma Argument for Paternal Inheritance and Timely Conciliation
Devanagari script
पुनश्च वर्धितं राज्यं स्वबलेन महात्मभि: । छद्दानापद्तं क्षुद्रेर्धार्तराष्ट: ससौबलै:,“फिर महात्मा पाण्डवोंने अपने बाहुबलसे नूतन राज्यकी प्रतिष्ठा करके उसे बढ़ा लिया; परंतु शकुनि-सहित क्षुद्र धृतराष्ट्र-पुत्रोंने जूएमें छल-कपटका आश्रय ले उसका हरण कर लिया
Translation
«ثم إن الباندافا ذوي العظمة أقاموا مُلكًا جديدًا بقوة سواعدهم ونمَّوه؛ غير أن أبناء دْهْرِتَرَاشْتْرَة الأدنياء، ومعهم شَكُونِي وأتباع سَوْبَلَة، اتخذوا الغشَّ في لعبة النرد سبيلاً فاغتصبوه منهم».
Word by Word
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
वर्धितम्increased, enlarged
वर्धितम्:
Karma
TypeAdjective
Rootवर्धित
FormNeuter, Accusative, Singular
राज्यम्kingdom
राज्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootराज्य
FormNeuter, Accusative, Singular
स्वबलेनby (their) own strength
स्वबलेन:
Karana
TypeNoun
Rootस्वबल
FormNeuter, Instrumental, Singular
महात्मभिःby the great-souled (men)
महात्मभिः:
Karana
TypeNoun
Rootमहात्मन्
FormMasculine, Instrumental, Plural
छद्मानापद्यम्resort to deceit (as a means)
छद्मानापद्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootछद्मानापद
FormNeuter, Accusative, Singular
क्षुद्रैःby the mean (men)
क्षुद्रैः:
Karana
TypeAdjective
Rootक्षुद्र
FormMasculine, Instrumental, Plural
धार्तराष्ट्रैःby the sons of Dhṛtarāṣṭra
धार्तराष्ट्रैः:
Karana
TypeNoun
Rootधार्तराष्ट्र
FormMasculine, Instrumental, Plural
ससौबलैःtogether with Saubala (Śakuni) / with the Saubalas
ससौबलैः:
Karana
TypeAdjective
Rootससौबल
FormMasculine, Instrumental, Plural
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes