Shloka 3
Bhīṣma–Jāmadagnya-saṃvādaḥ
Bhishma’s account of the encounter with Rāma Jāmadagnya
Devanagari script
तान्यहं तत्प्रतीघातैरस्त्रैरस्त्राणि भारत । व्यधमं तुमुले युद्धे प्राणांस्त्यक्त्वा सुदुस्त्यजान्,भारत! उस तुमुल युद्धमें अपने दुस्त्यज प्राणोंकी परवा न करके मैंने उनके सभी अस्त्रोंका विघातक अस्त्रोंद्वारा संहार कर डाला
Transliteration
tāny ahaṃ tatpratīghātair astrair astrāṇi bhārata | vyadhamaṃ tumule yuddhe prāṇāṃs tyaktvā sudustyajān ||
Translation
قال بيشما: «يا بهاراتا! في تلك المعركة العاصفة، غيرَ مبالٍ حتى بحياتي—وهي عسيرةُ التخلّي—حطّمتُ أسلحتهم بأسلحةٍ مضادّة، فأبطلتُها بما يليق بفنون القتال وطرائق ردّ العدوان.»
Word by Word
तानिthose (weapons)
तानि:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Plural
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Nominative, Singular
तत्-प्रतीघातैःby (their) counter-strokes/counter-measures
तत्-प्रतीघातैः:
Karana
TypeNoun
Rootतत्प्रतीघात
FormMasculine, Instrumental, Plural
अस्त्रैःwith weapons
अस्त्रैः:
Karana
TypeNoun
Rootअस्त्र
FormNeuter, Instrumental, Plural
अस्त्राणिweapons
अस्त्राणि:
Karma
TypeNoun
Rootअस्त्र
FormNeuter, Accusative, Plural
भारतO Bharata
भारत:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular
व्यधमम्I destroyed/struck down
व्यधमम्:
—
TypeVerb
Rootव्यधम् (धातु: धम्)
FormImperfect (Laṅ), 1st, Singular, Parasmaipada
तुमुलेin the tumultuous
तुमुले:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootतुमुल
FormNeuter, Locative, Singular
युद्धेin battle
युद्धे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुद्ध
FormNeuter, Locative, Singular
प्राणान्life-breaths; lives
प्राणान्:
Karma
TypeNoun
Rootप्राण
FormMasculine, Accusative, Plural
त्यक्त्वाhaving abandoned; disregarding
त्यक्त्वा:
—
TypeVerb
Rootत्यज्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), —, —, —, —
सुदुस्त्यजान्very hard to give up
सुदुस्त्यजान्:
Karma
TypeAdjective
Rootसुदुस्त्यज
FormMasculine, Accusative, Plural
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhīṣmaB
Bhārata (addressee/lineage epithet)A
astra (weapons)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes