Shloka 43
अम्बा–राम–भीष्म संवादः
Amba–Rama–Bhishma Dialogue on Vow and Refuge
Devanagari script
“महाबाहो! इसे ग्रहण कर लो और इस प्रकार अपने कुलकी रक्षा करो। तुम्हारे द्वारा अपनी मर्यादासे गिर जानेके कारण इसे पतिकी प्राप्ति नहीं हो रही है” ।।
Transliteration
mahābāho! imaṃ gṛhāṇa caivaṃ sva-kulasya rakṣāṃ kuru | tvayā sva-maryādāto bhraṣṭatvād asyai pati-prāptir na bhavati || tathā bruvantaṃ tam ahaṃ rāmaṃ para-puraṃ-jayam | naitad evaṃ punar bhāvi brahmarṣe kiṃ śrameṇa te ||
Translation
«يا عظيمَ الساعدَين! اقبلها، وبهذا صُنْ شرفَ سلالتك واستمرارها. لأنك خرجتَ عن حدود اللياقة التي تلزمك، فهي لا تنال زوجًا.» فلما قال باراشوراما—قاهرَ حصون الأعداء—ذلك، أجبته بوضوح: «يا براهْمَرِشي، لن يقع هذا مرة أخرى على ذلك النحو. فما جدوى جهدك في هذا الأمر؟»
Word by Word
तथाthus, in that manner
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
ब्रुवन्तम्speaking, saying
ब्रुवन्तम्:
TypeVerb
Rootब्रुवत् (√ब्रू)
FormMasculine, Accusative, Singular
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormNominative, Singular
रामO Rama
राम:
TypeNoun
Rootराम
FormMasculine, Vocative, Singular
परपुरंजयम्conqueror of enemy cities
परपुरंजयम्:
TypeAdjective
Rootपर-पुरंजय
FormMasculine, Accusative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
एतत्this
एतत्:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter, Nominative, Singular
एवम्thus, in this way
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
भाविwill happen, will be
भावि:
TypeVerb
Rootभविष्यत् (√भू)
FormNeuter, Nominative, Singular
ब्रह्मर्षेO brahmarshi (great seer)
ब्रह्मर्षे:
TypeNoun
Rootब्रह्मर्षि
FormMasculine, Vocative, Singular
किम्what?
किम्:
TypePronoun
Rootकिम्
FormNeuter, Nominative, Singular
श्रमेनby effort, by exertion
श्रमेन:
Karana
TypeNoun
Rootश्रम
FormMasculine, Instrumental, Singular
तेof you / your
ते:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Singular
Speaker
राम उवाच
Characters & Entities
R
Rāma (Paraśurāma)B
brahmarṣi (addressed title)K
kula (lineage)P
pati (husband)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes